به گفته راسل هاردی، خریداران سنتی این دو منبع اکنون ناچار شده‌اند به سمت نفت غربی و به‌ویژه عربستان سعودی حرکت کنند؛ موضوعی که مستقیماً عرضه در دسترس بازار آزاد را محدود کرده و موجب تقویت قیمت‌ها شده است.

در حالی که در ابتدای سال ۲۰۲۶ بسیاری از مؤسسات از احتمال مازاد عرضه سخن می‌گفتند، اما در عمل تحریم‌های جدید آمریکا علیه تولیدکنندگان روسیه و فشار سیاسی بر هند برای کاهش خرید نفت روسیه، اثر معکوس گذاشته و نقش حمایتی غیرمستقیم بر قیمت‌ها ایفا کرده است. هم‌زمان حدود ۱۲ میلیون بشکه نفت در قالب محموله‌های دریایی در آب‌های شرق آسیا و حوالی چین بدون خریدار قطعی در حال شناوری است.

بر اساس این گزارش، نزدیک به یک میلیون بشکه در روز از نفت تحریمی عملاً به پالایشگاه‌ها نمی‌رسد و در ذخایر شناور باقی مانده است؛ موضوعی که به‌صورت ساختاری عرضه واقعی بازار را کاهش داده است. در زمان انتشار خبر، قیمت نفت برنت در محدوده ۶۹ دلار و نفت WTI در حدود ۶۴ دلار در هر بشکه معامله می‌شد.

تحلیل فنی

از منظر فنی بازار نفت با پدیده‌ای مواجه است که می‌توان آن را «انقباض عرضه مؤثر» نامید؛ یعنی عرضه اسمی وجود دارد، اما عرضه قابل مصرف کاهش یافته است.
۱. کاهش عرضه در دسترس پالایشگاه‌ها
نفت تحریمی روسیه و ایران اگرچه از نظر فیزیکی تولید می‌شود، اما به‌دلیل محدودیت‌های مالی، بیمه‌ای و بانکی وارد زنجیره رسمی تجارت نمی‌شود و عملاً از عرضه مؤثر حذف می‌گردد.
۲. افزایش ذخایر شناور (Floating Storage)
انباشت میلیون‌ها بشکه نفت روی کشتی‌ها نشان‌دهنده‌عدم تطابق بین تولید و امکان مصرف است؛ پدیده‌ای که به‌طور طبیعی باعث تنگ شدن بازار نقدی می‌شود.
۳. فشار تقاضا بر نفت غیرتحریمی
خریداران بزرگ به‌ویژه در آسیا به سمت منابع غربی و خاورمیانه‌ای حرکت کرده‌اند که موجب افزایش رقابت بر سر این بشکه‌ها شده است.
۴. واگرایی بین پیش‌بینی‌های مازاد عرضه و واقعیت بازار
مدل‌های کلاسیک عرضه–تقاضا بدون لحاظ تحریم‌ها، مازاد عرضه را پیش‌بینی می‌کردند، اما داده‌های واقعی بازار مسیر کاملاً متفاوتی را نشان می‌دهد.

تحلیل استراتژیک

در سطح استراتژیک، تحریم‌ها عملاً به ابزار تنظیم بازار جهانی نفت تبدیل شده‌اند، نه صرفاً ابزار سیاسی.

بیشتر در همین زمینه: مشاغل نیروهای شرکتی وزارت نفت

• تغییر مسیر تجارت جهانی نفت
الگوهای سنتی جریان نفت از روسیه به هند و اروپا در حال جایگزینی با مسیرهای جدید از آمریکا، عربستان و کشورهای غربی است.
• افزایش نقش بازیگران غیرتحریمی
تولیدکنندگانی که خارج از دایره تحریم قرار دارند، اکنون قدرت چانه‌زنی بالاتری در قیمت و قراردادهای بلندمدت پیدا کرده‌اند.
• بی‌ثباتی در برنامه‌ریزی پالایشگاه‌ها
پالایشگاه‌ها ناچارند استراتژی تأمین خود را دائماً بازتنظیم کنند که این موضوع هزینه عملیاتی و ریسک تجاری را افزایش می‌دهد.

تحلیل مدیریتی

از منظر مدیریتی و تصمیم‌سازی:

۱. بازار نفت وارد مرحله‌ای شده که ریسک ژئوپلیتیک از متغیرهای اقتصادی پیشی گرفته است.
۲. دسترسی به بشکه‌های «قابل معامله واقعی» مهم‌تر از ظرفیت اسمی تولید شده است.
۳. مدیریت زنجیره تأمین نفت دیگر صرفاً مسئله قیمت نیست، بلکه مسئله دسترسی حقوقی و مالی است.
۴. پیش‌بینی قیمت بدون لحاظ تحریم‌ها عملاً فاقد اعتبار عملیاتی است.

تحلیل سیاسی

تحولات اخیر نشان می‌دهد که تحریم نفتی از یک ابزار فشار سیاسی به یک مکانیسم ساختاری در مهندسی بازار جهانی انرژی تبدیل شده است. آمریکا از طریق توافقات تجاری و فشارهای دیپلماتیک، رفتار واردکنندگان بزرگ مانند هند را جهت‌دهی کرده و به‌صورت غیرمستقیم ترکیب عرضه جهانی را بازطراحی کرده است.

در نتیجه، بازار نفت بیش از هر زمان دیگر تحت تأثیر تصمیمات سیاسی است، نه صرفاً منطق اقتصادی؛ و قیمت‌ها بازتاب مستقیم موازنه قدرت ژئوپلیتیک هستند، نه فقط هزینه تولید یا سطح تقاضا.

همچنین در ادامه بخوانید؛ بازار نفت در مسیر ورود به دوره‌ای پرریسک‌تر و ناپایدارتر