شکوه نوینِ بلوک نوظهور:

عبور بریکس از جی ۷ و پیامدها

تاریخ انتشار: 24 آبان 1404

طی سال‌های اخیر و با گسترش اعضا و رشد اقتصادی پایدار کشورهایی مانند چین و هند، ترکیب اقتصادی blocِ موسوم به BRICS (در نمونه‌های گسترده‌تر BRICS+) در برخی معیارها — به‌ویژه سهم از تولید ناخالص داخلی جهانی بر حسب قدرت خرید (PPP) و نرخ رشد نسبتاً بالاتر — از مجموع کشورهای گروه G۷ پیشی گرفته است.

مطالعات و داده‌های رسمی و تحلیلی نشان می‌دهند که سهم BRICS از اقتصاد جهانی در سطوحی قرار گرفته که در دهه‌ی گذشته با سرعت بیشتری افزایش یافته و در برخی گزارش‌ها (برحسب PPP و با احتساب اعضای جدید) از سهم فراتر رفته است.

تحلیل فنی

۱. مبنای اندازه‌گیری GDP مهم است: اگر GDP را بر حسب برابری قدرت خرید (PPP) بسنجیم، BRICS از سال‌های اخیر (مثلاً حوالی ۲۰۱۸ به بعد) به نقطه‌ای رسیده که از G۷ پیشی گرفته است؛ اما در معیار اسمی (current USD) وضعیت پیچیده‌تر و تابع نرخ ارزها و قیمت‌های جهانی است.

۲. نقش چین و هند تعیین‌کننده است: سهم عمده‌ی رشد BRICS مربوط به چین (به‌خصوص در تولید و کالا) و هند (در خدمات و فناوری اطلاعات) است؛ بدون این دو کشور، جمع BRICS توانایی عبور از G۷ را نداشت.

۳. ویژگی‌های ساختاری: BRICS قوی در اقتصاد واقعی (تولید، کالاهای پایه، انرژی و کشاورزی) است، اما در بازارهای مالی و عمق ابزارهای سرمایه‌گذاری بین‌المللی هنوز از G۷ عقب‌تر است؛ این تفاوت ساختاری ریسک‌ها و فرصت‌های متفاوتی ایجاد می‌کند.

تحلیل استراتژیک

۱. چالش برای نظم مالی بین‌المللی: عبور در اندازه‌ی اقتصاد (به‌ویژه با افزودن اعضای جدید به BRICS) به معنای افزایش فشار برای تغییر قواعد حکمرانی جهانی—مانند سهم رأی در نهادهایی مثل IMF و World Bank—است. BRICS در طولانی‌مدت به دنبال افزایش ظرفیت نهادهای جایگزین (مثلاً بانک توسعه‌ی جدید) و کاهش تسلط دلار در معاملات بین‌المللی است.

۲. زنجیره‌های عرضه و امنیت صنعتی: با توجه به تمرکز BRICS بر تولید کالا و منابع پایه، زنجیره‌های عرضه جهانی ممکن است به تدریج از اتکا به عرضه‌های سنتی غربی فاصله بگیرند؛ این تحول می‌تواند منجر به بازآرایی اتکای کشورها به منابع و بازارهای جدید شود.

۳. ابزارهای نرم‌قدرت اقتصادی: گسترش همکاری‌های تجاری، قراردادهای انرژی، و پروژه‌های زیرساختی میان اعضای BRICS و شرکای نوظهور، ظرفیت نفوذ این بلوک را در مناطق آفریقا، آسیا و آمریکای لاتین افزایش می‌دهد.

تحلیل اجرایی / برای مدیران و تصمیم‌گیران

• برای مدیران شرکت‌ها: اگر کسب‌وکار شما در زنجیره‌ی تامین، انرژی، کشاورزی یا تولید است، شناسایی و تقویت روابط تجاری با اقتصادهای BRICS (به‌خصوص چین و هند و اعضای جدید) باید در اولویت باشد؛ سیاست‌گذاری تامین و تنوع‌بخشی مخاطرات ارزی و لجستیکی ضروری است.

• برای سیاست‌گذاران مالی و بانک‌ها: فرصت‌هایی برای تقویت همبستگی مالی با بازارهای BRICS وجود دارد؛ با این حال همچنان نیاز به توسعه‌ی ابزارهای پوشش ریسک ارزی و اعتباری هنگام ورود به این بازارها دیده می‌شود.

• اقدامات کوتاه‌مدت توصیه‌شده: بازنگری در سیاست‌های ارزی و قراردادی (مبادلات ارزی محلی، تهاتر، استفاده‌ی محدود از ارزهای متنوع) و تحلیل سناریو برای تلاطم در قیمت کالاها و نرخ‌های تبدیل.

تحلیل سیاسی

• بازتعریف نظام بین‌الملل: عبور BRICS از G۷ در برخی معیارها، فرصتی برای بازیگران غیرغربی است تا روایت «چندقطبی‌شدن» را تقویت کنند؛ این پدیده می‌تواند فشار را بر نظام غرب‌محورِ کنونی افزایش دهد و منجر به تلاطم سیاست خارجی در دوره‌ی انتقال شود.

• رقابت برای نفوذ منطقه‌ای: اعضای سنتی G۷ احتمالاً تقویت همکاری‌های راهبردی با متحدان و شرکای کلیدی را در دستور کار قرار خواهند داد تا از افت نفوذ در مناطقی که BRICS فعال شده جلوگیری کنند؛ نتیجه‌ی عملی می‌تواند افزایش کمک‌های استراتژیک، سرمایه‌گذاری هدفمند و فشار دیپلماتیک متقابل باشد.

• پیامد برای کشور ثالث‌ها: کشورهایی که قصد حفظ استقلال استراتژیک دارند، ممکن است از فضای «انتخاب بین بلوک‌ها» بهره ببرند؛ اما باید برای تعامل هم‌زمان با بازیگران بزرگ آماده باشند و دیپلماسی اقتصادی فعال‌تری را پیگیری کنند.

جمع‌بندی کوتاه و نهایی

عبور BRICS از G۷ در برخی معیارهای کلیدی اقتصادی — به‌ویژه وقتی GDP برحسب PPP و با احتساب اعضای جدید محاسبه شود — یک واقعیت تحولی است که پیامدهای فنی، استراتژیک، اجرایی و سیاسی گسترده‌ای دارد. با این حال تفاوت ساختار اقتصادی و عمق بازارهای مالی نشان می‌دهد این تحول نه یک «تعویض کامل» بلکه یک «بازآرایی نسبی و افزایشی» نفوذ است؛ زمان و سیاست‌ها تعیین می‌کنند که آیا BRICS می‌تواند جایگاه رهبری مالی-نهادین دنیا را نیز به‌دست آورد یا این تمرکز همچنان میانجی‌گرِ G۷ باقی خواهد ماند.

5/5 - (1 امتیاز)
لینک کپی شد!
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.