قیمت گاز طبیعی در دسامبر ۲۰۲۵ به بالاترین سطح خود از سال ۲۰۲۲ رسید و دامنه نوسان آن نسبت به سال‌های قبل افزایش یافت. قیمت نفت خام نیز با وجود اوج‌گیری مقطعی در ابتدای سال، روندی نزولی را طی کرد و به دلیل تضعیف تقاضا و افزایش عرضه از سوی آمریکا و اوپک، در اواخر سال به کف قیمتی رسید.

در سطح بنگاه‌ها، شرکت‌های بزرگ خصوصی و شرکت‌های ملی نفت (NOCها) که بر بهره‌وری، دیجیتال‌سازی، هوش مصنوعی و پروژه‌های کاهش کربن تمرکز داشتند، عملکرد بهتری نسبت به بازیگران سنتی و کندتر از خود نشان دادند. تمرکز بازار در سال‌های آینده به‌ویژه بر گاز طبیعی و LNG، شرکت‌های خدمات فنی-مهندسی فناورمحور، و پروژه‌های CCUS خواهد بود. هم‌زمان، ریسک‌های ژئوپلیتیکی، سیاست‌های تولید آمریکا و اوپک و احتمال مازاد عرضه، چشم‌انداز ۲۰۲۶ را همچنان ناپایدار نگه می‌دارد.

تحلیل فنی

از منظر فنی، ۲۰۲۵ سال تثبیت و مقیاس‌پذیری فناوری‌های دیجیتال در زنجیره ارزش نفت و گاز بود:

• هوش مصنوعی و اتوماسیون:
• بالادست: تحلیل داده‌های لرزه‌نگاری و زمین‌شناسی برای کاهش هزینه و زمان اکتشاف.
• میان‌دست: نگهداشت پیش‌بینانه، تشخیص نشت، بهینه‌سازی لجستیک و بهره‌وری انرژی.
• پایین‌دست: بازرسی دیجیتال، زمان‌بندی خودکار و افزایش قابلیت اطمینان عملیاتی.
• نمونه‌های شاخص: Baker Hughes (همکاری زودهنگام با C3. ai) و Repsol با بیش از ۶۰ مورد کاربرد عملیاتی AI.
• CCUS: حدود یک‌سوم پروژه‌ها در فاز اولیه هستند؛ تمرکز قراردادها بر مطالعات مفهومی و مهندسی مقدماتی است. شرکت‌هایی با تخصص فراساحل و ژئوتکنیک نقش محوری دارند.
• امنیت سایبری به‌عنوان شاخص رقابتی جدید مطرح شده و اختلاف معناداری میان شرکت‌ها ایجاد کرده است.

نتیجه فنی: فناوری از یک ابزار پشتیبان به مؤلفه‌ای هسته‌ای در رقابت‌پذیری تبدیل شده است.

بیشتر در همین زمینه: هند در حال تلاش بی‌وقفه برای جایگزینی نفت روسیه با نفت آمریکا، عراق و امارات است

تحلیل استراتژیک

• برندگان و بازندگان:
• برندگان: شرکت‌های یکپارچه بزرگ و NOCها با تمرکز بر دیجیتال‌سازی، بهره‌وری و گاز/LNG.
• بازندگان: شرکت‌های درگیر ریسک ژئوپلیتیک، هزینه‌های عملیاتی بالا، دارایی‌های پیر و مدل‌های کسب‌وکار سنتی.
• گاز و LNG: رشد تقاضای جهانی (به‌ویژه آسیا) و افزایش عرضه از آمریکا، کانادا و قطر، این بخش را به کانون توجه ۲۰۲۶ تبدیل کرده است.
• قیمت‌ها: خطر «مازاد عرضه» در ۲۰۲۶، همراه با رشد ضعیف تقاضا، فشار نزولی بر قیمت نفت را تقویت می‌کند.
• ارزش‌گذاری: تفاوت معنادار میان رتبه‌بندی فناورانه و رتبه‌بندی مالی نشان می‌دهد که بازار هنوز همه مزایای فناوری را در قیمت‌گذاری منعکس نکرده است.

تحلیل اجرایی (Executive Insight)

•‌عدم قطعیت به وضعیت دائمی بازار تبدیل شده است؛ برنامه‌ریزی سناریومحور و انعطاف‌پذیری عملیاتی مزیت رقابتی محسوب می‌شود.
• ترکیب تنوع‌سازی پرتفوی، ادغام و تملک هدفمند، و سرمایه‌گذاری در فناوری‌های مدیریت ریسک الگوی غالب شرکت‌های پیشرو است.
• شرکت‌های خدمات مهندسی و EPC که AI، تحلیل پیشرفته و اتوماسیون را در تحویل پروژه ادغام کرده‌اند، در موقعیت رشد تقاضا قرار دارند.
• پروژه‌های کم‌کربن، به‌ویژه CCUS، از فاز مفهومی به سمت اجرا حرکت می‌کنند و ظرفیت جذب سرمایه را افزایش می‌دهند.

تحلیل سیاسی

• تنش‌های ژئوپلیتیکی (خاورمیانه، روسیه–اوکراین، مسیرهای کشتیرانی) عامل اصلی نوسان کوتاه‌مدت قیمت‌ها بوده‌اند، هرچند اختلال پایدار در عرضه رخ نداده است.

• سیاست‌های تولید آمریکا و اوپک+ تعیین‌کننده‌ترین متغیرهای ۲۰۲۶ هستند؛ توقف یا تعدیل افزایش تولید برای مهار مازاد عرضه محتمل است.

• هرگونه تغییر در رژیم تحریم‌ها (به‌ویژه روسیه یا ونزوئلا) می‌تواند شوک عرضه و فشار قیمتی جدید ایجاد کند.

همچنین در ادامه بخوانید؛ چشم‌انداز صعودی اوپک برای تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ تثبیت شد