روسیه و افول قدرت در خاورمیانه
گزارش RFE/RL نشان میدهد که حذف روسیه از اجلاس آتشبس غزه به میزبانی ایالات متحده در ۱۳ اکتبر ۲۰۲۵، نشانهای آشکار از کاهش نفوذ مسکو در خاورمیانه است.
سقوط حکومت بشار اسد، درگیری نظامی ایران با اسرائیل، و تمرکز روسیه بر جنگ اوکراین موجب شده توان سیاسی و نظامی کرملین در منطقه به شدت محدود شود.
در حالی که روسیه از سال ۲۰۱۵ با مداخله در جنگ سوریه خود را به عنوان بازیگری محوری در خاورمیانه تثبیت کرده بود، اکنون از تحولات کلیدی منطقه کنار گذاشته شده است. لغو نشست برنامهریزیشده روسیه با رهبران عرب به دلیلعدم استقبال آنها، نشانه دیگری از انزوای دیپلماتیک مسکو تلقی میشود.
با این حال، روسیه هنوز نفوذ محدودی از طریق پایگاههای نظامی خود در طرطوس و حمیمیم و نیز جایگاه دائمیاش در شورای امنیت سازمان ملل حفظ کرده است.
تحلیل فنی:
۱. کاهش توان لجستیکی و نظامی روسیه: تمرکز منابع نظامی در جنگ اوکراین موجب کاهش حضور فعال روسیه در جبهههای خارجی شده است. پایگاههای طرطوس و حمیمیم اکنون بیشتر حالت دفاعی دارند تا عملیاتی.
۲. ناهماهنگی راهبردی با ایران: درگیری نظامی تهران در پی حملات آمریکا و اسرائیل در ژوئن ۲۰۲۵، روسیه را در موقعیت دشواری قرار داده است؛ زیرا از یکسو به حمایت ایران نیاز دارد و از سوی دیگر نمیخواهد روابط خود با امارات و عربستان – مسیرهای حیاتی دور زدن تحریمها – را تخریب کند.
۳. تغییر توازن قدرت در سوریه: سقوط اسد و قدرتگیری احمد الشراء، موازنه سنتی نفوذ روسیه و ایران در سوریه را بر هم زده و مسیر را برای ورود بازیگران جدید، از جمله ترکیه و امارات، هموار کرده است.
تحلیل استراتژیک:
۱. جایگزینی نقش روسیه با آمریکا و متحدان عرب: غیبت روسیه در اجلاس آتشبس غزه عملاً آغاز دورهای جدید از هژمونی دیپلماتیک آمریکا در خاورمیانه پس از سالها رقابت با مسکو است.
۲. پیامد برای محور تهران–مسکو: تضعیف همزمان دو ستون این محور (ایران و روسیه) میتواند موجب خلأ قدرتی شود که بازیگرانی مانند چین یا ترکیه در تلاش برای پر کردن آن خواهند بود.
۳. بازتعریف نفوذ روسیه: کرملین ممکن است در پی تمرکز بر نقش محدود اما نمادین خود در سوریه و استفاده از ابزار دیپلماتیک مانند وتو در شورای امنیت باشد تا از فروپاشی کامل نفوذ خود جلوگیری کند.
بینش اجرایی (Executive Insight):
• برای ایران: کاهش حضور و نفوذ روسیه در خاورمیانه، فرصت بازتعریف روابط تهران با بازیگران منطقهای را فراهم میکند. ایران میتواند از خلأ روسیه برای احیای دیپلماسی چندجانبه و کاهش فشارهای امنیتی بهره گیرد.
• برای تحلیلگران انرژی: تضعیف روابط روسیه با خاورمیانه، بهویژه کشورهای خلیج فارس، ممکن است موجب بازآرایی در بازار نفت و گاز شود. در بلندمدت احتمال افزایش همکاریهای انرژی میان روسیه و چین بیشتر خواهد شد.
• برای غرب: این تحولات، در صورت تثبیت، میتواند فضای تحریمهای مؤثرتر علیه روسیه را فراهم کند و نقش آمریکا در ترتیبات امنیتی خاورمیانه را تقویت نماید.
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما