سهم این بازارها از کل صادرات LPG روسیه از حدود ۱۹ درصد در ۲۰۲۴ به حدود ۳۶ درصد در ۲۰۲۵ افزایش یافته است. افزایش صادرات عمدتاً به دلیل محدودیت‌های وارداتی اتحادیه اروپا علیه LPG روسیه بوده که مسکو را مجبور به بازتعریف مسیرهای صادرات کرده است. افغانستان بزرگ‌ترین خریدار LPG روسیه در این منطقه به شمار می‌رود و حجم صادرات به این کشور نیز به حدود ۴۱۸ هزار تن رسیده است.

تحلیل فنی:

گاز مایع یا LPG (شامل پروپان و بوتان) به دلیل کاربردهای بسیار در حمل‌ونقل سبک، گرمایش و صنایع پتروشیمی، یکی از فرآورده‌های کلیدی در بازار انرژی است. افزایش بیش از ۲ برابری صادرات نشان‌دهنده انعطاف‌پذیری زنجیره تأمین روسیه در پاسخ به محدودیت‌های بازار اروپاست. روسیه با استفاده از شبکه‌های ریلی و بندرهای خود توانسته است صادرات LPG را از مسیرهای جایگزین مدیریت کند که در این میان، استفاده از زیرساخت‌های موجود در آسیای مرکزی نقش مهمی داشته است. این حرکت احتمالا شامل مدیریت ظرفیت حمل‌ونقل ریلی و استفاده از تاسیسات ذخیره‌سازی برای انتقال محموله‌ها به بازارهای هدف است، که نشان‌دهنده ظرفیت عملیاتی قوی ترانزیتی روسیه در بخش LPG است.

تحلیل استراتژیک:

این تغییر در الگوی صادرات انرژی روسیه منعکس‌کننده تأثیر عمیق تحریم‌های انرژی اروپا بر جریان‌های تجاری است. با محدودیت در دسترسی به بازارهای سنتی اروپایی، روسیه موفق شده است سهم بازار در آسیای مرکزی و افغانستان را به طور چشمگیری افزایش دهد. این اقدام دارای دو بعد استراتژیک کلیدی است:
۱) تنوع‌بخشی بازارها: با افزایش صادرات به آسیای مرکزی و افغانستان، روسیه در حال تقویت روابط اقتصادی با کشورهایی است که به شدت به واردات انرژی وابسته‌اند، که می‌تواند در بلندمدت به تقویت نفوذ اقتصادی و دیپلماتیک در منطقه منجر شود.
۲) کاهش وابستگی به بازار اروپا: تکیه کمتر بر بازارهای اروپایی در نتیجه تحریم‌ها، روسیه را تشویق به ایجاد و توسعه مسیرهای جایگزین کرده است که می‌تواند در بلندمدت به بهبود ثبات صادرات انرژی این کشور کمک کند.

تحلیل اجرایی (Executive Insight):

برای بازیگران بخش انرژی و شرکت‌های تجاری، این تحول به معنای فرصت و چالش همزمان است. از یک سو، بازارهای آسیای مرکزی و افغانستان به عنوان بخش‌های رو به رشد برای LPG مطرح شده‌اند که می‌تواند ظرفیت صادرات را افزایش دهد و شرکت‌های فعال در حوزه حمل‌ونقل، لجستیک و ذخیره‌سازی LPG را در موقعیت‌های جدید قرار دهد. از سوی دیگر، شرکت‌های اروپایی که به دلیل تحریم‌ها از دسترسی به LPG روسیه محروم شده‌اند، مجبورند راهکارهای جایگزین برای تأمین LPG خود بیابند که ممکن است هزینه‌های بیشتری به دنبال داشته باشد. در نتیجه، این تحول روند بازتعریف استراتژی‌های عرضه انرژی در منطقه و در تعامل تجاری را تسریع می‌کند.

تحلیل سیاسی:

ترکیب افزایش صادرات انرژی و تحولات ژئوپلیتیک منطقه‌ای حاکی از آن است که روسیه در تلاش است نقش خود را در منطقه گسترش دهد، به‌ویژه در بازارهایی که از نظر جغرافیایی و تاریخی با مسکو ارتباط دارند. افزایش وابستگی افغانستان و سایر کشورهای آسیای مرکزی به LPG روسیه ممکن است به شکل‌گیری روابط سیاسی و اقتصادی نزدیک‌تر منجر شود و نفوذ مسکو را در این کشورها تقویت کند. از سوی دیگر، این روند می‌تواند باعث حساسیت بیشتر بازیگران بین‌المللی نسبت به بازیگری انرژی روسیه شود، به ویژه در زمینه رقابت با کشورهای تولیدکننده انرژی دیگر که به دنبال جذب این بازارها هستند.

بیشتر در همین زمینه: سه پکیج کمپرسور کک‌زدای الماس ماهشهر آماده نصب شد

همچنین در ادامه بخوانید؛ دیپلماسی انرژی جمهوری اسلامی ایران در آسیای غربی، آسیای جنوبی و آسیای مرکزی