با وجود آنکه ونزوئلا با حدود ۳۰۳ میلیارد بشکه ذخایر اثبات‌شده، بزرگ‌ترین دارنده ذخایر نفتی جهان و عضو مؤسس اوپک است، تحلیلگران برآورد می‌کنند بازگرداندن تولید به اوج تاریخی دهه ۱۹۷۰ (حدود ۳.۵ میلیون بشکه در روز) نیازمند سرمایه‌گذاری سالانه ۱۰ میلیارد دلار و در مجموع حدود ۱۰۰ میلیارد دلار طی یک دهه است.

اگرچه کمبود نفت سنگین در بازار جهانی و ظرفیت پالایشگاه‌های ساحل خلیج مکزیک آمریکا جذابیت اقتصادی ایجاد کرده، اما شرکت‌های بزرگ نفتی آمریکا همچنان با احتیاط به این فرصت می‌نگرند؛ به‌ویژه با توجه به سوابق ملی‌سازی، دعاوی حقوقی حل‌نشده وعدم قطعیت سیاسی و امنیتی.

تحلیل فنی

۱. وضعیت زیرساخت‌ها:
صنعت نفت ونزوئلا با فرسودگی شدید میادین، خطوط لوله، تأسیسات فرآورش، پایانه‌ها و کمبود نیروی انسانی متخصص مواجه است. بسیاری از میادین نفت سنگین اورینوکو نیازمند فناوری‌های پیشرفته ازدیاد برداشت و سرمایه‌گذاری سنگین هستند.
۲. ماهیت نفت خام:
بخش عمده نفت ونزوئلا سنگین و فوق‌سنگین است که استخراج، رقیق‌سازی و حمل آن هزینه‌بر بوده و به زنجیره‌ای کامل از حلال‌ها، ارتقای پالایشی و لجستیک وابسته است.
۳. افق زمانی احیا:
حتی در بهترین سناریو، افزایش تولید به‌صورت تدریجی و طی حداقل ۸ تا ۱۰ سال ممکن است؛ بازگشت سریع به ظرفیت‌های تاریخی از منظر فنی واقع‌بینانه نیست.
۴. ریسک عملیاتی:
کمبود قطعات، فرسایش تجهیزات، مشکلات برق و آب صنعتی و نبود نظام نگهداشت پایدار، ریسک توقف‌های مکرر تولید را بالا نگه می‌دارد.

تحلیل استراتژیک

۱. امنیت انرژی آمریکا:
ونزوئلا می‌تواند منبعی مهم برای تأمین نفت سنگین موردنیاز پالایشگاه‌های آمریکا باشد و وابستگی به سایر تأمین‌کنندگان نفت سنگین را کاهش دهد.
۲. جایگاه ونزوئلا در بازار جهانی:
احیای تدریجی تولید ونزوئلا می‌تواند در میان‌مدت بر توازن عرضه و تقاضای اوپک و بازار جهانی نفت اثرگذار باشد، اما اثر کوتاه‌مدت آن محدود خواهد بود.
۳. رقابت ژئوپلیتیکی:
تأکید واشنگتن بر حضور «شرکت‌های غیرچینی و غیرروسی» نشان می‌دهد ونزوئلا به صحنه رقابت انرژی میان قدرت‌های بزرگ تبدیل شده است.
۴. جذابیت در برابر ریسک:
حجم ذخایر، مزیت راهبردی ایجاد می‌کند، اما ریسک‌های سیاسی، حقوقی و اعتباری می‌تواند جذابیت سرمایه‌گذاری را برای شرکت‌ها کاهش دهد.

تحلیل اجرایی

• بازسازی صنعت نفت ونزوئلا پروژه‌ای بلندمدت، سرمایه‌بر و پرریسک است که نیازمند چارچوب‌های قراردادی شفاف، تضمین حقوق سرمایه‌گذاران و ثبات حکمرانی است.

بیشتر در همین زمینه: بازدید ارزیابان گروه صنایع پتروشیمی خلیج‌فارس از واحدهای عملیاتی پالایش گاز هویزه خلیج‌فارس

• اظهارات سیاسی مثبت، به‌تنهایی برای تصمیم‌گیری شرکت‌های بین‌المللی کافی نیست؛ شرکت‌ها به حل‌وفصل دعاوی گذشته، تضمین بازگشت سرمایه و امنیت عملیات توجه اصلی دارند.

• در کوتاه‌مدت، انتظار هجوم سرمایه‌گذاران بزرگ واقع‌بینانه نیست و مشارکت‌ها احتمالاً محدود، مرحله‌ای و مشروط خواهند بود.

تحلیل سیاسی

بازداشت مادورو و تغییر قدرت در کاراکاس نقطه عطفی در سیاست آمریکای لاتین محسوب می‌شود، اما این تحول الزاماً به معنای تغییر فوری در ساختار حکمرانی نفتی ونزوئلا نیست. اعتماد از دست‌رفته شرکت‌های بین‌المللی طی سال‌ها ملی‌سازی و مداخلات سیاسی، تنها با زمان، ثبات و اقدامات عملی بازسازی خواهد شد. در نتیجه، آینده نفت ونزوئلا بیش از آنکه به شعارهای سیاسی وابسته باشد، به کیفیت مدیریت پس از بحران و پایداری نظم سیاسی جدید گره خورده است.

همچنین در ادامه بخوانید؛ اهرم نفت ونزوئلا در دست واشنگتن؛ بازترسیم مسیر تأمین انرژی چین