این گزارش بر اساس تحلیل روندهای سیاسی، اقتصادی، تکنولوژیک و امنیتی تهیه می‌شود و برای رهبران دولتی، مدیران بخش خصوصی و نهادهای بین‌المللی به‌عنوان ابزار راهبردی برنامه‌ریزی کاربرد دارد.

۱. انقلاب سیاسی در ایالات متحده

گزارش ۲۰۲۶ مهم‌ترین ریسک را «انقلاب سیاسی در ایالات متحده» می‌داند؛ یعنی تلاش برای تغییر ساختارهای نهادی، تضعیف کنترل‌ها و توازن‌های قدرت و استفاده از ابزارهای حکومت برای تقویت قدرت اجرایی، که می‌تواند ایالات متحده را منبع اصلی بی‌ثباتی جهانی سازد.

تحلیل فنی:

این ریسک از منظر فنی به «تضعیف نهادهای مستقل» و «سیستم کنترل و توازن قدرت» بازمی‌گردد که اساس قانون اساسی آمریکا را تشکیل می‌دهند. تضعیف استقلال دادگاه‌ها، سرویس‌های اطلاعاتی و نهادهای ناظر می‌تواند ابهام در سیاست‌گذاری و نوسان شدید قوانین را تشدید کند.

تحلیل استراتژیک: تضعیف مشروعیت و ثبات حکمرانی در ابرقدرت جهانی، پیامدهای عمیقی برای نظم جهانی دارد؛ به‌ویژه برای اتحادهای راهبردی، پیمان‌های امنیتی و نقش آمریکا در مدیریت بحران‌های بین‌المللی. فقدان انضباط نهادی می‌تواند رقبا و ریسک‌های منطقه‌ای را تشدید کند.

تحلیل اجرایی:

برای بخش خصوصی و سرمایه‌گذاران بین‌المللی، این تحولات به معنای افزایش‌عدم قطعیت در سیاست‌های تجارت خارجی، مقررات سرمایه‌گذاری و تهدید به تغییرات ناگهانی در قوانین مالی و تجاری خواهد بود.

تحلیل سیاسی:

فرآیند قطبی شدن سیاسی داخلی آمریکا می‌تواند به کاهش قابلیت دولت در تعاملات راهبردی با سایر بازیگران نظام بین‌الملل منجر شود و در بلندمدت مشروعیت سیاست خارجی این کشور را تضعیف کند.

 

۲. چالشی بین الکترون و مولکول – چین و آمریکا

 رقابت فناورانه و اقتصادی بین چین و آمریکا در سال ۲۰۲۶ به‌صورت نمادین با تفکیک «الکترون (فناوری)» و «مولکول (اقتصاد/صناعت)» توصیف می‌شود و تعیین می‌کند کدام مدل بر دیگران چیره خواهد شد.

تحلیل فنی:

محور رقابت، توسعه و مالکیت بر فناوری‌های نسل بعد، زنجیره‌های تأمین حیاتی و سرمایه‌گذاری‌های عظیم در علوم پیشرفته است. ضعف یا شکست در این رقابت می‌تواند موقعیت جهانی یک کشور را به‌طور قابل توجهی تغییر دهد.

تحلیل استراتژیک:

این رقابت ماهیتی فراتر از تجارت دارد و تعیین‌کننده‌ی نقش راهبردی در رهبری اقتصادی و نظامی در دهه آتی است. بازیگران دیگر نیز مجبور به انتخاب یا انطباق با یکی از این دو ساختار خواهند شد.

تحلیل اجرایی:

شرکت‌ها باید استراتژی‌های سرمایه‌گذاری در حوزه R&D و زنجیره تأمین خود را با سناریوهای مختلف تطبیق دهند، به‌گونه‌ای که نه‌فقط مطابق با بازار باشد بلکه آماده شرایط رقابت فناورانه شدید باشد.

تحلیل سیاسی:

این روند می‌تواند سبب قطبی‌شدن بیشتر نظام تجارت جهانی شود و تعارضات در نهادهای بین‌المللی (WTO، G۲۰ و…) تشدید گردد.

 

۳. دکترین دون

رویکرد دولت آمریکا در سال ۲۰۲۶ به «دکترین دون» تعبیر شده؛ یعنی کاهش نقش آمریکا به‌عنوان «پلیس جهانی» و تمرکز بر کنترل منطقه‌ی آمریکای شمالی و مسائل داخلی.

تحلیل فنی:

سازوکارهای امنیت منطقه‌ای و پیمان‌های نظامی میان‌قاره‌ای ممکن است بازتعریف شوند، و این می‌تواند خلأهای امنیتی جدیدی در آسیا، خاورمیانه و آفریقا ایجاد کند.

تحلیل استراتژیک:

این رویکرد به افزایش فشارها بر متحدان آمریکا برای خوداتکایی امنیتی و اقتصادی منجر می‌شود و ممکن است باعث ظهور بلوک‌های منطقه‌ای مستقل گردد.

تحلیل اجرایی:

شرکت‌های چندملیتی باید ریسک‌های امنیت زنجیره تأمین و بازار را در مناطق مختلف ارزیابی و مدل‌های تطبیقی تهیه کنند.

تحلیل سیاسی: این تغییر می‌تواند منجر به بازتعریف الزامات امنیتی پیمان‌ها و افزایش تقاضا برای توانمندسازی دفاع ملی در کشورهای متحد شود.

 

۴. اروپا در محاصره بحران‌ها

گزارش هشدار می‌دهد که ساختار سیاسی در سه قدرت بزرگ اروپا (آلمان، فرانسه، ایتالیا) در حال فروپاشی و تضعیف است و این قاره توان پر کردن خلأ امنیتی ناشی از کاهش نقش آمریکا را ندارد.

تحلیل فنی:

کمبود انسجام سیاسی و چالش‌های اقتصادی، ظرفیت اروپا را برای پاسخ متحد و مؤثر به تهدیدات ژئوپلیتیک و اقتصادی تضعیف کرده است.

تحلیل استراتژیک:

این شرایط احتمالاً منجر به گسترش رقابت‌های منطقه‌ای، افزایش هزینه‌های دفاعی ملی و کاهش توان اتحادیه اروپا در سیاست خارجی جمعی خواهد شد.

تحلیل اجرایی:

نهادهای اروپایی بایستی استراتژی‌های تقویت همگرایی سیاسی و اقتصادی، به‌ویژه در زمینه‌های امنیت سایبری، انرژی و دفاع مشترک را سرعت ببخشند.

تحلیل سیاسی:

این ضعف می‌تواند سیاست‌های ملی‌گرایانه و پوپولیستی را تقویت کند و روابط میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا را پیچیده‌تر سازد.

 

۵. جبهه دوم روسیه

 گزارش می‌گوید خطر واقعی در اروپا از جبهه‌ی نظامی به «جنگ هیبریدی» میان روسیه و ناتو منتقل می‌شود، شامل عملیات سایبری، اطلاعاتی و تهدید زیرساخت‌ها.

تحلیل فنی:

جنگ هیبریدی معمولاً شامل حملات سایبری، جنگ اطلاعاتی، اختلال در شبکه‌های انرژی و حملات امنیت سایبری به زیرساخت‌های حیاتی است و اشاره به پیچیدگی تهدیدات نوین دارد.

تحلیل استراتژیک:

تغییر شکل تهدیدات از خطوط مقدم سنتی به حوزه‌های فضاهای مجازی و زیرساختی، به معنای نیاز به تقویت سیستم‌های دفاع الکترونیک و هماهنگی امنیتی میان اعضای ناتو است.

تحلیل اجرایی:

شرکت‌ها و نهادهای دولتی باید سرمایه‌گذاری در امنیت سایبری و برنامه‌های تاب‌آوری کسب‌وکاری خود را در اولویت قرار دهند.

تحلیل سیاسی:

افزایش عملیات هیبریدی می‌تواند اعتماد بین بازیگران بین‌المللی را تضعیف کند و پوشش اطلاعات غلط و عملیات روانی را تشدید نماید.

 

۶. سرمایه‌داری دولتی با ویژگی‌های آمریکایی

دولت آمریکا در ۲۰۲۶ بیش از هر زمان دیگری وارد عرصه اقتصاد خواهد شد و با سیاست‌های مداخلتی، «برندگان و بازندگان» اقتصادی را تعیین می‌کند.

تحلیل فنی:

مداخله دولت در اقتصاد می‌تواند شامل حمایت صنعتی، مقررات جدید، یارانه‌های انتخابی و هدایت سرمایه‌گذاری‌ها باشد که ساختار رقابت بازار را دگرگون می‌کند.

تحلیل استراتژیک:

ظهور یک مدل متفاوت سرمایه‌داری که در آن نقش دولت پررنگ‌تر است، می‌تواند الگوهای جهانی سرمایه‌گذاری و تجارت را تحت تأثیر قرار دهد.

تحلیل اجرایی:

شرکت‌ها باید سناریوهای تطبیق با سیاست‌های دولت مداخله‌جوی آمریکا را آماده کنند و انعطاف‌پذیری استراتژیک در زنجیره تأمین و سرمایه‌گذاری داشته باشند.

تحلیل سیاسی:

این رویکرد ممکن است منجر به فشارهای سیاسی داخلی و انتقاد از «سرمایه‌داری رانتی» شود که می‌تواند پویایی‌های حزبی و نهادهای نظارتی را تغییر دهد.

 

۷. تله تورم منفی چین

چین در سال ۲۰۲۶ قادر به خروج از «تله تورم منفی» نیست و برای جبران آن، بازار جهانی را با کالاهای ارزان سیل می‌کند.

تحلیل فنی:

تورم منفی به معنای افت پیوسته قیمت‌ها و کاهش تقاضا است که می‌تواند رشد اقتصادی را مهار کند و فشار بر صنایع داخلی را افزایش دهد.

تحلیل استراتژیک:

چین ممکن است برای تحریک رشد، صادرات گسترده کالاهای ارزان را افزایش دهد که می‌تواند رقابت در بازارهای جهانی را تشدید کند و فشار بر تولیدکنندگان دیگر را زیاد نماید.

تحلیل اجرایی:

شرکت‌های دیگر باید اثرات این واکنش چین را در مدل‌های قیمت‌گذاری و استراتژی بازار لحاظ کنند و تمهیدات لازم را برای رقابت تنظیم کنند.

تحلیل سیاسی:

این وضعیت می‌تواند سیاست‌های داخلی چین را تحت تأثیر قرار دهد و فشار برای اصلاحات ساختاری یا حمایت‌های دولت را افزایش دهد.

 

۸. بلعیده شدن کاربران در عصر هوش مصنوعی

شرکت‌های هوش مصنوعی تحت فشار برای درآمدزایی، مدل‌های کسب‌وکاری «کاوش‌گر و استخراج‌کننده» اتخاذ می‌کنند که سلامت اجتماعی و سیاسی را تهدید می‌کند.

تحلیل فنی:

مدل‌های داده‌محور که تمرکز بر استخراج ارزش از کاربران دارند می‌توانند به افزایش سوءاستفاده از داده‌ها، افزایش تمرکز قدرت و کاهش رقابت منجر شوند.

تحلیل استراتژیک:

این ریسک انعکاسی از چالش‌های جهانی در نظم‌دهی به هوش مصنوعی است که می‌تواند شکاف‌های امنیت، حریم خصوصی و ثبات اجتماعی را تشدید نماید.

تحلیل اجرایی:

شرکت‌ها و سیاست‌گذاران باید چارچوب‌های اخلاقی و نظارتی قوی برای کاربردهای هوش مصنوعی تدوین و اجرا کنند تا از پیامدهای مخرب جلوگیری شود.

تحلیل سیاسی:

بی‌نظمی در حوزه هوش مصنوعی می‌تواند به بدبینی عمومی نسبت به نهادهای تصمیم‌گیر و افزایش فشار سیاسی برای کنترل بیشتر منجر شود.

 

۹. بن‌بست تجاری آمریکای شمالی (USMCA)

پیمان تجاری آمریکای شمالی (USMCA) در وضعیتی قرار دارد که نه کاملاً فعال است و نه مرده؛ بلکه در بن‌بست رفت‌وبرگشت کشوری ادامه دارد.

تحلیل فنی:

عدم قطعیت در مقررات تجاری بین آمریکا، مکزیک و کانادا می‌تواند تأثیر منفی بر جریان سرمایه، زنجیره تأمین و برنامه‌ریزی سرمایه‌گذاری داشته باشد.

تحلیل استراتژیک:

این بی‌ثباتی تجاری می‌تواند تجارت منطقه‌ای را تضعیف کند و شرکت‌ها را به سمت بازنگری قراردادها و تأمین‌کنندگان سوق دهد.

تحلیل اجرایی:

کسب‌وکارهایی که به این بازارها وابسته‌اند باید سناریوهای جایگزینی و انعطاف‌پذیری فرآیندی را در نظر بگیرند.

تحلیل سیاسی:

بن‌بست تجاری می‌تواند سیاست‌های داخلی طرفین را تحت فشار قرار دهد و منتقدان را درباره اثرات منفی بر رشد و اشتغال توانمند سازد.

 

۱۰. آب به‌مثابه سلاح

آب به یکی از ابزارهای رقابت و تنش در بسیاری از مناطق جهان تبدیل شده و در برخی درگیری‌ها نقش «سلاح» را ایفا می‌کند.

تحلیل فنی:
کمبود منابع آب شیرین، فشار بر کشاورزی و تأمین آب شهری، و رقابت بر منابع مشترک رودخانه‌ها می‌تواند منجر به تنش‌های منطقه‌ای شود.

تحلیل استراتژیک:

کشورهای دارای منابع آب محدود ممکن است از آن به‌عنوان ابزار فشار سیاسی یا اقتصادی در مذاکرات استفاده کنند یا کنترل دسترسی به آب را به منبعی از قدرت تبدیل کنند.

تحلیل اجرایی:

برنامه‌ریزی برای مدیریت منابع آب، فناوری‌های تصفیه و مدیریت تقاضا باید در اولویت سیاست‌گذاران و سرمایه‌گذاران قرار گیرد.

تحلیل سیاسی:

مناقشات آبی می‌تواند به جابه‌جایی جمعیتی، افزایش مهاجرت منطقه‌ای و تنش‌های سیاسی بین‌المللی منجر شود.

جمع‌بندی اجرایی:

گزارش «خطرات برتر ۲۰۲۶» نشان می‌دهد که سال ۲۰۲۶ نقطه عطفی از نظر بی‌ثباتی سیاسی، تحول در ساختارهای قدرت جهانی، چالش‌های اقتصادی و فشارهای فناورانه است. بازیگران دولتی و خصوصی لازم است سناریوهای متنوع را در برنامه‌ریزی‌های راهبردی لحاظ کنند، سرمایه‌گذاری در امنیت سایبری، مدیریت منابع و انعطاف‌پذیری زنجیره تأمین را افزایش دهند و موضع فعال در تدوین چارچوب‌های حکمرانی فناوری اتخاذ کنند.