تفاهم تاریخی لبنان و قبرس برای تعیین مرزهای دریایی و گشودن مسیر همکاریهای گازی
لبنان و قبرس توافقنامهای برای تحدید حدود دریایی در آبهای مدیترانه امضا کردند؛ توافقی که مسیر همکاریهای انرژی، از جمله اکتشاف میادین گازی فراساحل، را هموار میکند.
این امضا در کاخ ریاستجمهوری لبنان انجام شد و نیکوس خریستودولیدس، رئیسجمهور قبرس، آن را «تاریخی» و نشانهای از همکاری عمیقتر با لبنان و اتحادیه اروپا دانست.
دو کشور در سال ۲۰۰۷ یک توافق مقدماتی داشتند، اما به دلیلعدم تصویب پارلمان لبنان، عملیاتی نشد. لبنان در سال ۲۰۲۲ نیز با اسرائیل توافق مشابهی امضا کرده بود.
لبنان و قبرس بخشی از حوضه گازی «لونت» در شرق مدیترانه را شریکاند؛ منطقهای غنی از هیدروکربن که طبق برآورد USGS در سال ۲۰۱۰ حدود ۱.۷ میلیارد بشکه نفت و ۱۲۲ تریلیون فوت مکعب گاز در خود دارد. لبنان امیدوار است کشف گاز بتواند به خروج از بحران اقتصادی کمک کند، هرچند تلاشهای پیشین — از جمله حفاری توتال در بلوک ۴ — نتیجهساز نبود. آینده اکتشافها وابسته به پیمایشهای لرزهای جدید و نتایج «دور سوم صدور مجوزهای فراساحل» است.
در مقابل، قبرس در سالهای اخیر اکتشافات موفقتری داشته است؛ از جمله کشف میدان جدید پگاسوس-۱ در بلوک ۱۰ توسط اکسونموبیل و قطر انرژی با برآورد ۳.۲ تریلیون فوت مکعب گاز. میادین دیگری مانند آفرودیت، گلاوکوس و کرونوس نیز مورد تأیید قرار گرفتهاند و مذاکراتی با مصر برای انتقال گاز از طریق خط لوله زیردریایی جهت مایعسازی و صادرات در جریان است.
تحلیل فنی (Technical Analysis)
۱. ارزش زمینشناسی منطقه:
حوضه لونت یکی از غنیترین حوضههای گازی در شرق مدیترانه است. برآورد USGS بهعنوان یک یافته فنی معتبر، جذابیت سرمایهگذاری و ریسکپذیری شرکتها را تقویت میکند.
۲. چالشهای اکتشاف در لبنان:
• دادههای لرزهای تکمیلنشده و نیاز به برداشتهای سهبعدی جدید
• نتایج ناموفق حفاری در بلوک ۴ که نشاندهنده پیچیدگی زمینشناسی است
• وابستگی به کنسرسیومهای خارجی به دلیل نبود توان فنی داخلی
۳. برتری فنی قبرس:
قبرس اکنون دارای چند میدان با برآوردهای اولیه معتبر، فناوریهای بهروز لرزهنگاری و مشارکت شرکتهای بزرگ (ExxonMobil, QatarEnergy, Eni/Total) است که مرحله توسعه را تسریع میکند.
۴. زیرساختهای صادراتی:
توسعه صادرات قبرس بدون اتصال به زیرساخت مصر (مراکز LNG ادکو و دمیاط) امکانپذیر نیست و به همین دلیل همکاری فنی-عملیاتی با مصر اهمیت کلیدی دارد.
تحلیل استراتژیک (Strategic Analysis)
۱. تقویت جایگاه ژئوپلیتیک لبنان:
این توافقنامه برای لبنان نه تنها اقتصادی، بلکه امنیتی و سیاسی است و ثبات دریایی را برای جذب سرمایهگذاری خارجی تقویت میکند.
۲. همراستایی قبرس با سیاست انرژی اتحادیه اروپا:
اتحادیه اروپا به دنبال تنوعبخشی منابع انرژی است و توسعه میادین مدیترانه شرقی میتواند منابع مکملی پس از بحران انرژی سالهای اخیر فراهم کند.
۳. پیامدهای منطقهای:
• هماهنگ شدن خطوط مرزی، تنشهای احتمالی با همسایگان را کاهش میدهد.
• توافق با اسرائیل در ۲۰۲۲ و اکنون با قبرس، لبنان را وارد فاز «نقشهبرداری کامل حوزههای گازی» میکند.
• رقابت ترکیه با قبرس در شرق مدیترانه همچنان در سطح ساختاری باقی خواهد ماند.
۴. مزیت استراتژیک قبرس:
تکیه قبرس بر شرکتهای بینالمللی و ایجاد مسیر مشترک با مصر، این کشور را ممکن است در آینده به یک هاب گازی مدیترانه شرقی تبدیل کند.
تحلیل اجرایی (Executive Insight)
۱. اقدامات کوتاهمدت برای لبنان:
• تکمیل سریع دادههای لرزهنگاری در بلوکهای کلیدی (خصوصاً بلوک ۸)
• ایجاد ساختارهای حقوقی و قراردادی جذاب برای شرکتهای بینالمللی
• استفاده از این توافق برای ارسال سیگنال ثبات به بازار سرمایه
۲. مزیت عملیاتی قبرس:
قبرس اکنون آمادهتر از لبنان برای ورود به فاز توسعه است. توافقات با مصر و وجود چندین کشف تأییدشده، مسیر توسعه را هموار میکند.
۳. چارچوبهای همکاری دوجانبه:
توافق تازهشده میتواند به تشکیل کمیته مشترک انرژی، پروژههای لرزهنگاری مشترک و در آینده حتی مشارکت در توسعه LNG فراساحل منجر شود.
۴. ریسکها:
• ناپایداری سیاسی داخلی لبنان
• سرمایهگذاریگریزی شرکتهای بزرگ در نبود تضمین امنیتی
• احتمال چالشهای حقوقی با برخی کشورهای همسایه
همچنین در ادامه بخوانید؛ کُند شدن شتاب واردات الانجی چین و بازترسیم تجارت جهانی گاز
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما