وزارت خزانه‌داری آمریکا به ریاست «اسکات بسنت» اعلام کرده است که این تحریم‌ها در راستای تلاش دولت ترامپ برای پایان دادن به جنگ اوکراین اعمال می‌شود. این اقدام ناگهانی تغییری محسوس در رویکرد پیشین دولت ترامپ محسوب می‌شود که تا پیش از این سعی داشت نقش میانجی بی‌طرف را میان مسکو و کی‌یف ایفا کند.

در بازار جهانی، بهای نفت برنت برای تحویل دسامبر به ۶۶.۴۲ دلار و نفت WTI به ۶۱.۹۴ دلار رسید که جهشی نزدیک به ۱۰ درصد نسبت به ابتدای هفته را نشان می‌دهد. با این حال تحلیلگران از جمله «پاتریک دِ‌هان» از پلتفرم GasBuddy پیش‌بینی کرده‌اند که اثر این افزایش کوتاه‌مدت خواهد بود و قیمت‌ها طی چند روز آینده در جایگاه‌های سوخت منعکس می‌شود.

از سوی دیگر، مؤسسه Standard Chartered با بازبینی پیش‌بینی خود، روند نزولی میان‌مدت قیمت نفت را محتمل دانسته و برآورد قیمت نفت برنت در سال ۲۰۲۶ را از ۷۸ به ۶۳.۵ دلار کاهش داده است. این مؤسسه معتقد است بازار از حالت «بک‌واردیشن» به «کانتانگو» تغییر یافته که نشانه افزایش عرضه و انتظار برای رشد تدریجی قیمت در آینده است.

تحلیل فنی:

تحریم‌های جدید علیه شرکت‌های بزرگ روسی موجب ایجاد شوک موقتی در بازار نفت و افزایش قیمت‌های لحظه‌ای شد، اما ساختار بازار آتی (futures) نشان می‌دهد که پایداری این روند محدود است. ورود بازار به وضعیت کانتانگو حاکی از مازاد عرضه و انتظار برای تعدیل قیمتی در بلندمدت است.

افزایش هزینه تولید در بخش شیل آمریکا (از حدود ۷۰ دلار تا ۹۵ دلار در دهه آینده) بیانگر فشار فزاینده بر توان رقابتی تولیدکنندگان داخلی است. این موضوع، در صورت تداوم، می‌تواند تولید شیل را در سطوح فعلی تثبیت کرده و مانع بازگشت سریع عرضه اضافی شود.

بیشتر در همین زمینه: انتخاب شرکت پتروشیمی جم به عنوان واحد برتر پژوهش و فناوری صنایع استان بوشهر

تحلیل استراتژیک:

اقدام اخیر دولت ترامپ، چرخشی آشکار از سیاست خویشتنداری به سمت فشار اقتصادی مستقیم بر کرملین است. این تغییر مسیر احتمالاً در چارچوب راهبرد انتخاباتی ترامپ برای نمایش قاطعیت در سیاست خارجی ارزیابی می‌شود.

از منظر بازار انرژی جهانی، این تحریم‌ها ممکن است باعث افزایش همگرایی روسیه با چین و هند شود؛ کشورهایی که می‌توانند بخشی از صادرات نفت روسیه را جذب کنند و در نتیجه اثرگذاری واقعی تحریم‌ها را محدود سازند. در عین حال، اتحادیه اروپا و بریتانیا نیز با اعمال تحریم‌های مشابه، نشانه‌ای از همسویی مجدد غرب در قبال روسیه نشان داده‌اند.

تحلیل اجرایی (Executive Insight):

۱. برای مصرف‌کنندگان آمریکایی: احتمال افزایش کوتاه‌مدت قیمت بنزین تا سطح ۳.۲ دلار در هر گالن وجود دارد، اما اثر آن موقتی خواهد بود.
۲. برای شرکت‌های انرژی: شرکت‌های پالایشی و توزیعی باید در هفته‌های آینده استراتژی تأمین خود را با توجه به محدودیت واردات از منابع روسی بازتنظیم کنند.
۳. برای دولت ترامپ: این تحریم‌ها می‌توانند دستاورد سیاسی کوتاه‌مدتی ایجاد کنند، اما در صورت تداوم افزایش قیمت سوخت در داخل، ممکن است به نارضایتی عمومی منجر شود.
۴. برای بازار جهانی نفت: احتمال شکل‌گیری مجدد ائتلاف روسیه – چین – ایران در پاسخ به فشارهای غربی وجود دارد که می‌تواند موازنه عرضه و تقاضای جهانی را در سه‌ماهه پایانی سال تغییر دهد.

تحلیل سیاسی:

تحریم‌های جدید را می‌توان نقطه آغاز مرحله دوم تنش‌های انرژی میان آمریکا و روسیه دانست، به‌ویژه پس از ماه‌ها تعلل واشنگتن در واکنش به جنگ اوکراین. ترامپ که پیش‌تر تمایل داشت خود را به عنوان «میانجی صلح» معرفی کند، اکنون با فشار لابی‌های انرژی و جناح‌های ضدروسی در کنگره، وارد مسیر تقابل مستقیم شده است.

در سطح جهانی، این رویداد می‌تواند توازن قوا در اوپک پلاس را نیز تحت تأثیر قرار دهد، زیرا کشورهای تولیدکننده به‌ویژه عربستان و امارات در موقعیتی قرار گرفته‌اند که از افزایش موقتی قیمت‌ها سود خواهند برد، در حالی‌که روسیه با محدودیت صادرات مواجه می‌شود.