این اقدام پس از آن صورت گرفت که ایالات متحده دو تولیدکننده بزرگ روسی، از جمله Rosneft و Lukoil، را تحریم کرد.

ریلاینس که پیش‌تر بخش عمده‌ای از نفت خود را از روسیه وارد می‌کرد، اکنون با سرعت بالاتری به سمت منابع جایگزین — شامل نفت خَفجی عربستان، بصره مدیوم عراق، الشاهین قطر و WTI آمریکا — روی آورده است.

این محموله‌ها قرار است در دسامبر یا ژانویه تحویل داده شوند. در مجموع، ریلاینس در ماه جاری حداقل ۱۰ میلیون بشکه نفت از بازار اسپات خریداری کرده که عمدتاً از خاورمیانه تأمین شده است.

سخنگوی شرکت اعلام کرد که قراردادهای تأمین نفت متناسب با شرایط جدید بازار و مقررات بین‌المللی بازتنظیم خواهند شد تا پایداری عملیات پالایشگاه حفظ شود.

در همین حال، سایر پالایشگران هندی نیز در حال خرید نفت از خاورمیانه، آمریکا و برزیل هستند و قیمت نفت عمان و شاخص دبی نیز در پی افزایش تقاضا بالا رفته است.

بیشتر در همین زمینه: دلال بزرگ از معاملات «اوره» حذف شد/ صادرات اوره به «برزیل» از کانال خاص متوقف شد

در نتیجه تحریم‌ها، پیش‌بینی می‌شود جریان صادرات نفت روسیه به هند و چین کاهش یابد، مگر در مورد شرکت «نایارا انرژی» که بخشی از سهام آن متعلق به روس‌نفت است.

تحلیل فنی (Technical Analysis):

۱. تغییر ترکیب سبد نفتی هند: پالایشگاه‌های هند به ویژه ریلاینس، مجبورند نفت‌های سنگین‌تر خاورمیانه‌ای را جایگزین نفت ارزان روسی کنند. این تغییر می‌تواند بر راندمان پالایشگاه‌های طراحی‌شده برای نفت روسی (Urals) اثر منفی بگذارد.

۲. افزایش هزینه واردات: نفت خاورمیانه معمولاً گران‌تر از نفت روسی تحریمی است؛ بنابراین هزینه خوراک پالایشگاه‌ها بالا رفته و احتمال کاهش حاشیه سود وجود دارد.

۳. افزایش فشار بر بازارهای منطقه‌ای: افزایش خرید اسپات هند باعث رشد قیمت نفت‌های عمان، بصره و خفجی شده و ممکن است بر قراردادهای درازمدت آسیا اثر بگذارد.

تحلیل استراتژیک (Strategic Analysis):

۱. بازتعریف نقش خاورمیانه در امنیت انرژی هند: خاورمیانه مجدداً به محور اصلی تأمین انرژی هند تبدیل می‌شود، پس از آنکه چند سال اخیر روسیه جایگزین آن شده بود.

۲. تغییر توازن ژئوانرژتیک: کاهش وابستگی هند به روسیه، همسو با منافع آمریکا است و می‌تواند پیوندهای استراتژیک دهلی–واشنگتن را تقویت کند.

۳. فشار بر مسکو: قطع یکی از بزرگ‌ترین بازارهای صادراتی روسیه (هند) پس از تحریم‌ها، می‌تواند درآمد ارزی روسیه را به‌شدت کاهش دهد و این کشور را بیشتر به سمت معاملات تهاتری یا چین‌محور سوق دهد.

۴. ریسک وابستگی مضاعف به خلیج فارس: بازگشت شدید هند به منابع خاورمیانه‌ای، آسیب‌پذیری آن را در برابر بی‌ثباتی ژئوپلیتیکی منطقه (به‌ویژه تنش ایران–اسرائیل) افزایش می‌دهد.

تحلیل اجرایی (Executive Insight):

• برای مدیران انرژی و سیاست‌گذاران هند: ضرورت بازنگری در قراردادهای بلندمدت با تولیدکنندگان خلیج فارس و هم‌زمان افزایش سرمایه‌گذاری در ذخایر راهبردی و انرژی‌های جایگزین احساس می‌شود.

• برای شرکت‌های نفتی منطقه‌ای (ایران، عراق، قطر): فرصت مناسبی برای گسترش سهم بازار در هند فراهم شده است، به‌ویژه اگر بتوانند نفت با شرایط اعتباری یا تخفیف ارائه دهند.

• برای بازار جهانی نفت: این رویداد نشانه‌ای از بازآرایی سریع زنجیره تأمین جهانی نفت پس از هر موج تحریم است؛ هند در حال ایفای نقش فعال به‌عنوان «متعادل‌کننده بازار» بین شرق و غرب است.

تحلیل سیاسی:

• تحریم‌های جدید آمریکا علیه روس‌نفت و لوک‌اویل نه‌تنها ابعاد اقتصادی بلکه ابعاد ژئوپلیتیکی دارد؛ واشنگتن درصدد است مسیرهای درآمدی مسکو را از بازار آسیا نیز مسدود کند.

• موضع هند در این شرایط حساس است: دهلی‌نو می‌کوشد میان روابط سنتی خود با مسکو و وابستگی راهبردی به واشنگتن تعادل برقرار کند.

• چنانچه تنش‌ها در خاورمیانه افزایش یابد، وابستگی تازه هند به نفت منطقه می‌تواند چالشی امنیتی جدید ایجاد کند و مجدداً بازار را بی‌ثبات سازد