بر اساس داده‌های پلتفرم «گسبادی»، قیمت میانگین ملی بنزین در روز دوشنبه به ۲٫۹۶۹ دلار رسید که ۱۶ سنت پایین‌تر از سال قبل است. با این حال، تفاوت قیمتی بین ایالت‌ها همچنان زیاد است؛ به‌طوری‌که در کالیفرنیا میانگین قیمت ۴٫۶۲۴ دلار و در اوکلاهما تنها ۲٫۵۵۷ دلار است. کارشناسان گسبادی پیش‌بینی کرده‌اند که قیمت‌ها در هفته‌های آینده باز هم کاهش یابد و دوره‌ای نسبتاً طولانی از قیمت‌های زیر ۳ دلار آغاز شود.

«پاتریک دِهان»، تحلیلگر ارشد گسبادی، علت اصلی این کاهش را افزایش تولید نفت اوپک در سال ۲۰۲۵، افت تقاضا و کاهش فشارهای تورمی دانسته است. این عوامل ترکیب‌شده موجب «بازتنظیم» بازار جهانی نفت و کاهش بهای سوخت در پمپ‌ها شده‌اند.

با این حال، در بازارهای جهانی نفت، چشم‌انداز قیمت‌ها هنوز نامطمئن است. قیمت نفت برنت برای تحویل دسامبر به ۶۱٫۳۱ دلار و وست تگزاس اینترمدیت (WTI) به ۵۸٫۰۶ دلار رسیده که به‌ترتیب حدود ۲۰ دلار کمتر از اوج‌های سال جاری است. تحلیلگران وال‌استریت از مازاد عرضه احتمالی و افت بیشتر قیمت‌ها تا محدوده ۵۰ دلار در سال ۲۰۲۶ سخن می‌گویند. در مقابل، مؤسسه Standard Chartered پیش‌بینی کرده است که با آغاز بسته‌های محرک اقتصادی و کاهش نرخ بهره در آمریکا و چین، تقاضا مجدداً رشد کرده و قیمت‌ها بهبود یابند.

در اروپا نیز قیمت گاز طبیعی در سطحی باثبات (حدود ۳۲ یورو به‌ازای هر مگاوات ساعت) مانده است. ذخایر گازی اتحادیه اروپا حدود ۸۲.۹٪ پر است که نگرانی از کمبود زمستانی را کاهش داده، هرچند حملات روسیه به زیرساخت گاز اوکراین موجب افت ۶۰٪ تولید آن کشور شده است. در همین حال، مدیرعامل توتال‌انرژیز از احتمال «مازاد عرضه طولانی‌مدت» LNG هشدار داده، چرا که شرکت‌های آمریکایی از جمله NextDecade در حال توسعه ظرفیت عظیم مایع‌سازی گاز هستند که ممکن است موجب اشباع بازار جهانی شود.

تحلیل فنی:

افزایش چشمگیر تولید اوپک در سال ۲۰۲۵ عامل اصلی افت قیمت جهانی نفت است. هم‌زمان، عرضه از سوی کشورهای غیراوپک‌پلاس (مانند آمریکا و برزیل) نیز رشد کرده و تعادل عرضه و تقاضا را بر هم زده است. مازاد احتمالی ۱.۹ میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۲۶ نشانگر بازاری اشباع است که می‌تواند بهای نفت را به محدوده ۵۰ دلار یا کمتر بکشاند. در حوزه گاز طبیعی، داده‌های اتحادیه اروپا حاکی از ظرفیت ذخیره بالا و ورود پایدار LNG است که در کنار کاهش تقاضای آسیایی، احتمال شوک قیمتی را در زمستان کم می‌کند.

بیشتر در همین زمینه: آغاز دورانی جدید در پتروشیمی امیرکبیر؛ تلفیقی از تجربه، جوانی و آینده‌نگری

تحلیل استراتژیک:

کاهش قیمت جهانی انرژی در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا، فشار تورمی را کاهش داده و به نفع دولت مستقر عمل می‌کند، اما تداوم این روند در بلندمدت ممکن است به ضرر صنعت شیل آمریکا تمام شود؛ زیرا هزینه استخراج آن در قیمت‌های زیر ۶۰ دلار فاقد صرفه اقتصادی است. در سطح بین‌المللی، اوپک با افزایش تولید، عملاً کنترل بازار را در دست گرفته و از اهرم قیمتی خود برای بازتعریف موازنه با غرب استفاده می‌کند. در اروپا، ثبات نسبی بازار گاز نشانه‌ای از موفقیت در تنوع‌بخشی منابع پس از بحران اوکراین است، اما رشد ظرفیت LNG آمریکا ممکن است در آینده ساختار قیمت‌گذاری جهانی را به‌نفع تولیدکنندگان آمریکایی تغییر دهد.

تحلیل اجرایی (Executive Insight):

۱. برای سیاست‌گذاران انرژی: افت قیمت جهانی نفت و گاز فرصتی برای بازنگری در ساختار یارانه‌های سوخت و ذخیره‌سازی استراتژیک فراهم می‌آورد.

۲. برای شرکت‌های نفتی و سرمایه‌گذاران: دوره پیشِرو احتمالاً شاهد سود کمتر در بخش بالادستی و تمرکز بیشتر بر پالایش، پتروشیمی و پروژه‌های LNG خواهد بود.

۳. برای بازار جهانی: مازاد عرضه و تقاضای ضعیف می‌تواند رقابت میان تولیدکنندگان را تشدید کرده و مسیر تصمیم‌گیری اوپک را در نیمه اول ۲۰۲۶ تعیین‌کننده سازد.

۴. برای بخش حمل‌ونقل و مصرف‌کنندگان: کاهش پایدار قیمت بنزین می‌تواند محرک رشد مصرف و کاهش فشار هزینه‌ای بر خانوارها باشد، ولی در صورت ادامه رکود جهانی، اثر آن محدود خواهد ماند.

تحلیل سیاسی:

افزایش تولید اوپک و افت قیمت نفت می‌تواند به‌عنوان ابزاری برای توازن ژئوپلیتیکی علیه ایالات متحده تعبیر شود؛ به‌ویژه آنکه کشورهای عضو اوپک تمایل دارند نفوذ اقتصادی خود را در برابر سیاست‌های تحریمی واشنگتن تقویت کنند. در سطح داخلی آمریکا، دولت ممکن است این کاهش را به‌عنوان موفقیت اقتصادی معرفی کند، در حالی‌که واقعیت عمدتاً ناشی از متغیرهای عرضه بین‌المللی است.