علت اصلی این افزایش، تحریم‌های اخیر ایالات متحده علیه شرکت‌های روس‌نفت و لوک‌اویل است که مسیرهای صادراتی نفت روسیه را دچار اختلال کرده است.

پیش از اعمال این تحریم‌ها در ۲۲ اکتبر، این اختلاف حدود ۱۱ تا ۱۲ دلار بود اما اکنون در بنادر «پری‌مورْسک» در دریای بالتیک و «نووراسییسک» در دریای سیاه، نفت اورالز با تخفیف ۱۹ تا ۲۰ دلار نسبت به برنت معامله می‌شود.

این دومین بار در سال جاری است که تخفیف اورالز از ۱۵ دلار فراتر می‌رود. در سال‌های ۲۰۲۲ و اوایل ۲۰۲۳، هم‌زمان با آغاز جنگ اوکراین و تحریم نفتی اتحادیه اروپا علیه روسیه، این فاصله حتی به بیش از ۳۰ دلار نیز رسیده بود.

با کاهش قیمت جهانی نفت و تشدید تحریم‌ها، درآمدهای نفتی روسیه در اکتبر نسبت به سال قبل ۲۷ درصد افت کرده است.

تحلیل فنی:

افزایش تخفیف اورالز نشانه‌ای از کاهش تقاضای واردکنندگان آسیایی، به‌ویژه چین و هند، برای نفت روسیه است که با مشکلات نقل‌وانتقال مالی و بیمه‌ای ناشی از تحریم‌های جدید مواجه شده‌اند. این سطح تخفیف (۲۰ دلار) فشار مستقیمی بر ساختار قیمت‌گذاری صادراتی روسیه وارد می‌کند و حاشیه سود شرکت‌های روسی را کاهش می‌دهد.

بیشتر در همین زمینه: بررسی چالش ها، نیازها و فرصت‌های صنعت دارویی در ارتباط با زنجیره تامین پتروشیمی

در سطح بازار جهانی، افزایش شکاف قیمتی به معنای بازگشت سهم بیشتری از بازار به تولیدکنندگان غیردولتی خاورمیانه است که با تخفیف کمتر و ریسک سیاسی پایین‌تر عرضه می‌کنند.

تحلیل استراتژیک:

این اقدام بخشی از راهبرد واشنگتن برای کاهش درآمد ارزی روسیه و تضعیف توان مالی کرملین در تأمین هزینه‌های جنگ اوکراین است. با افزایش هزینه لجستیکی و محدود شدن دسترسی روسیه به بیمه و حمل‌ونقل دریایی، مسکو ناچار است نفت خود را با تخفیف بیشتری بفروشد تا مشتریان آسیایی را حفظ کند.
از سوی دیگر، این وضعیت موجب تقویت موقعیت چانه‌زنی چین و هند در قراردادهای نفتی با روسیه شده و همزمان موجب افزایش انگیزه مسکو برای تسویه معاملات به ارزهای غیردلاری نظیر یوآن و روپیه می‌شود.

تحلیل اجرایی (Executive Insight):

۱. ادامه این روند، تراز مالی روسیه را به سمت کسری بودجه بیشتر سوق می‌دهد و احتمال کاهش سرمایه‌گذاری در بخش بالادستی نفت را بالا می‌برد.
۲. شرکت‌های بازرگانی و کشتیرانی مرتبط با نفت روسیه با ریسک تحریم ثانویه روبه‌رو هستند و باید در ارزیابی مسیرهای حمل و تسویه مالی، دقت مضاعف به‌کار برند.
۳. برای بازار جهانی، این تخفیف‌ها در کوتاه‌مدت می‌تواند موجب افزایش صادرات روسیه به بازارهای خاکستری (Gray Markets) شود، اما در میان‌مدت فشار بر عرضه و کاهش منابع مالی روسیه احتمال نوسانات شدید قیمتی را در نیمه نخست ۲۰۲۶ افزایش می‌دهد.

تحلیل سیاسی:

افزایش شکاف قیمتی نفت روسیه نشانه‌ای از تأثیر واقعی و تدریجی تحریم‌های آمریکا است. در سطح سیاسی، این امر می‌تواند موضع روسیه را در مذاکرات انرژی با چین و هند تضعیف کند و در عین حال، جایگاه غرب را در کنترل جریان انرژی جهانی تقویت نماید. در داخل روسیه، کاهش درآمد نفتی ممکن است فشار بر دولت را برای افزایش مالیات‌های داخلی یا برداشت از ذخایر ارزی بالا ببرد و زمینه نارضایتی اجتماعی را فراهم کند