این کاهش عمدتاً ناشی از تحریم‌های جدید ایالات متحده علیه بزرگ‌ترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان نفت روسیه، یعنی روسنفت و لوک‌اویل است که در اواخر اکتبر اعلام و مهلت اجرای آن تا پایان نوامبر تعیین شد. این تحریم‌ها باعث شد پالایشگاه‌های هندی برای اجتناب از ریسک تحریم، واردات از نهادهای تحریم‌شده را متوقف کرده و به دنبال نفت غیرتحریمی روسیه یا منابع جایگزین از خاورمیانه، قاره آمریکا و تا حدی آفریقای غربی بروند.

شرکت Indian Oil Corporation (IOC) اعلام کرده که به‌طور کامل با تحریم‌های بین‌المللی تبعیت خواهد کرد و در نظر دارد در سه‌ماهه نخست سال آینده حدود ۲۴ میلیون بشکه نفت از قاره آمریکا خریداری کند. به‌جز دو پالایشگاه، سایر پالایشگاه‌های هندی برای دسامبر سفارشی برای نفت روسیه ثبت نکرده‌اند. با این حال، تحلیلگران احتمال می‌دهند در اوایل ۲۰۲۶ بخشی از جریان‌ها از مسیر نفت غیرتحریمی روسیه تا حدی احیا شود.

تحلیل فنی

۱. ریسک تطابق (Compliance Risk): تحریم مستقیم دو غول نفتی روسیه باعث افزایش هزینه‌های تطابق حقوقی و مالی برای خریداران شده و تصمیم پالایشگاه‌های هندی به توقف خرید را تسریع کرده است.
۲. انعطاف‌پذیری سبد تأمین: چرخش سریع به سمت خاورمیانه و قاره آمریکا نشان‌دهنده قابلیت بالای پالایشگاه‌های هند در تغییر خوراک (Crude Slate Flexibility) است، هرچند ممکن است به افزایش هزینه‌های لجستیک و پریمیوم منجر شود.
۳. نقش آربیتراژ: واردات از آفریقای غربی به‌صورت محدود و وابسته به فرصت‌های آربیتراژی انجام شده که بیانگر حساسیت بالا به قیمت‌های لحظه‌ای و هزینه حمل است.
۴. چشم‌انداز عرضه روسیه: با تداوم تحریم‌ها، تمرکز بر نفت غیرتحریمی و مسیرهای جایگزین حمل‌ونقل افزایش می‌یابد، اما حجم و پایداری آن نامطمئن است.

تحلیل استراتژیک

۱. بازآرایی جریان‌های جهانی نفت: تحریم‌ها موجب بازتوزیع جریان‌ها شده و هند به‌عنوان مشتری بزرگ روسیه، به سمت تنوع‌بخشی بیشتر حرکت می‌کند.
۲. تقویت موقعیت تأمین‌کنندگان جایگزین: تولیدکنندگان خاورمیانه و آمریکا از این تغییر منتفع می‌شوند و سهم بازارشان در هند افزایش می‌یابد.
۳. وابستگی روسیه به چین: با کاهش خرید هند، وزن چین به‌عنوان مقصد اصلی نفت روسیه پررنگ‌تر می‌شود و اهرم چانه‌زنی چین تقویت خواهد شد.
۴. ریسک نوسان کوتاه‌مدت: تا تثبیت مسیرهای جدید، نوسانات قیمتی و اختلالات مقطعی در عرضه برای خریداران آسیایی محتمل است.

تحلیل اجرایی

• تحریم‌های هدفمند آمریکا به‌سرعت رفتار خرید پالایشگاه‌های هند را تغییر داده و واردات نفت روسیه را به کف سه‌ساله رسانده است.
• راهبرد کوتاه‌مدت هند بر تنوع‌بخشی تأمین و تبعیت کامل از تحریم‌ها است، حتی به بهای افزایش هزینه‌ها.
• در افق کوتاه‌مدت، بازگشت محدود جریان‌های غیرتحریمی روسیه ممکن است، اما پایداری آن وابسته به شدت اجرای تحریم‌ها و اقتصاد حمل‌ونقل خواهد بود.
• برای بازیگران بازار، رصد دقیق تحولات تحریمی و ظرفیت‌های جایگزین عرضه، عامل کلیدی تصمیم‌گیری در اوایل ۲۰۲۶ است.

بیشتر در همین زمینه: لیست عوارض آفرین وزارت «صمت» علیه پتروشیمی‌ها آب می‌رود؟

تحلیل سیاسی

تحریم‌های اخیر، نخستین اقدامات دولت جدید آمریکا علیه بخش نفت روسیه محسوب می‌شود و پیام روشنی درباره سخت‌گیری در اجرای تحریم‌ها به خریداران آسیایی ارسال کرده است. واکنش سریع هند نشان می‌دهد که ملاحظات ژئوپلیتیکی و روابط با آمریکا در تصمیمات انرژی این کشور وزن بالایی دارد.

همچنین در ادامه بخوانید؛ پایداری واردات نفت روسیه به هند علی‌رغم تحریم‌های جدید آمریکا