دولت‌های منطقه همکاری خود با پکن در زمینه زیرساخت‌ها، راه‌آهن، انرژی و پروژه‌های امنیتی را گسترش داده‌اند، هرچند در برخی کشورها مانند قرقیزستان و تاجیکستان، نگرانی‌های ژئوپلیتیک و مخالفت عمومی افزایش یافته است.

توافقات جدید حمل‌ونقل در امتداد شاخه جنوبی «کریدور میانی» نشان‌دهنده هدف استراتژیک چین برای تغییر مسیر ترانزیت اوراسیا از طریق ایران و ترکیه و افزایش نفوذ در منطقه است. در همین حال، پروژه‌های بزرگ اقتصادی و حمل‌ونقلی در قزاقستان، از جمله احداث بندر جدید در آکتائو و توسعه بندر خشک خورگوس، با مشارکت چین پیش می‌رود. در قرقیزستان، تنش‌ها و مخالفت‌های مردمی با حضور کارگران چینی افزایش یافته است، اما مقامات محلی بر منافع اقتصادی این پروژه‌ها تأکید می‌کنند. تاجیکستان، از وقوع حملات علیه شهروندان چینی خبر داده و همکاری‌های امنیتی با روسیه در مرز افغانستان را بررسی می‌کند. ازبکستان نیز با چین برای توسعه فناوری‌های امنیتی، فضایی و گردشگری همکاری می‌کند. ترکمنستان تنها کشور با تراز تجاری مثبت با چین است.

تحلیل فنی:

• حجم بالای تجارت چین با قرقیزستان نسبت به GDP این کشور نشان‌دهنده وجود فعالیت‌های گسترده قاچاق و تجارت غیررسمی است.
• پروژه‌های زیرساختی و حمل‌ونقلی، از جمله توسعه بندر آکتائو و بندر خشک خورگوس، ظرفیت ترانزیتی منطقه را افزایش داده و نیاز به مدیریت لجستیک و زیرساخت‌های پیشرفته را بیش از پیش ضروری می‌کند.
• استفاده از فناوری‌های چین در امنیت، پلیس دیجیتال و فضایی در ازبکستان، موجب مدرن‌سازی سیستم‌های محلی و افزایش قابلیت‌های نظارتی می‌شود.

تحلیل استراتژیک:

• چین با تقویت زیرساخت‌های حمل‌ونقل و ترانزیت، نفوذ خود را در آسیای مرکزی تثبیت کرده و موقعیت خود را در کریدورهای ترانزیتی اوراسیا افزایش داده است.
• همکاری‌های چندجانبه با ایران، ترکیه و کشورهای منطقه، نشان‌دهنده هدف چین برای ایجاد مسیرهای جایگزین و کاهش وابستگی به مسیرهای سنتی است.
•‌عدم تعادل تجاری به نفع چین، وابستگی اقتصادی کشورها را افزایش داده و امکان اعمال نفوذ سیاسی و اقتصادی را فراهم می‌کند.

تحلیل اجرایی (Executive Insight):

• مدیریت پروژه‌های زیرساختی نیازمند هماهنگی میان دولت‌ها، بخش خصوصی و شرکت‌های چینی است تا بهره‌وری و بازده اقتصادی افزایش یابد.
• کشورها باید توانایی مدیریت خطرات اجتماعی و امنیتی ناشی از حضور نیروی کار خارجی و اختلافات محلی را ارتقا دهند.
• توافقات حمل‌ونقل بین‌المللی و استانداردسازی تعرفه‌ها و زمان‌بندی‌ها، عامل کلیدی در بهره‌وری لجستیک منطقه‌ای خواهد بود.

تحلیل سیاسی:

• افزایش مخالفت عمومی در قرقیزستان و تاجیکستان می‌تواند فشار بر دولت‌ها را برای مدیریت بهتر حضور چین و بهره‌مندی محلی افزایش دهد.
• همکاری‌های امنیتی تاجیکستان با روسیه و تنش‌های منطقه‌ای، نشان‌دهنده حساسیت ژئوپلیتیک حضور چین و نیاز به مدیریت تعادل قواست.
• توسعه گردشگری و حمل‌ونقل میان چین و ازبکستان، به نفع تقویت روابط دیپلماتیک و اقتصادی میان دو کشور است و می‌تواند الگویی برای سایر کشورها باشد.

همچنین در ادامه بخوانید؛ رشد واردات نفت خام چین در نوامبر؛ بیشترین سطح روزانه در ۲۷ ماه گذشته

Rate this post