شرکت فرانسوی Stellaria—توسعه‌دهنده رآکتورهای نمک مذاب—با شرکت آمریکایی Equinix، بزرگ‌ترین اپراتور مراکز داده در جهان، توافق پیش‌خرید برق (Pre-order Agreement) امضا کرده است. بر اساس این قرارداد، Equinix نخستین ظرفیت تأمین برق از رآکتور نسل جدید Stellarium را که برای استقرار در سال ۲۰۳۵ برنامه‌ریزی شده، رزرو کرده است.

Stellarium که توسط یک اسپین‌آف کمیسیون انرژی اتمی فرانسه (CEA) توسعه یافته، رآکتوری فوق‌فشرده با حجم تنها ۴ مترمکعب است و می‌تواند طیفی متنوع از سوخت‌های هسته‌ای شامل اورانیوم، پلوتونیوم، MOX، اکتینیدهای جزئی و حتی توریوم را مصرف کند. به گفته شرکت، این رآکتور نخستین سامانه‌ای است که با سوخت مایع کار می‌کند و قادر است پسماند هسته‌ای بیشتری را مصرف کند تا تولید.

رآکتور ۲۵۰ مگاواتی Stellarium ضمن تولید برق پاک، پسماند خود را نیز مصرف می‌کند و به ذخیره‌سازی پسماند در محل نیاز ندارد؛ موضوعی که Equinix آن را نقطه عطفی برای توسعه مراکز داده پرمصرف هوش مصنوعی می‌داند. Equinix که بیش از ۲۷۰ مرکز داده در ۷۷ کلان‌شهر جهان اداره می‌کند، در اروپا ۱۰۰٪ از انرژی تجدیدپذیر استفاده می‌کند و اکنون برای تأمین برق پایدار و ۲۴/۷ برای مراکز داده نسل بعد خود، به انرژی هسته‌ای پاک روی آورده است.

مدیران Stellaria این توافق را «نخستین قرارداد مهم» شرکت دانسته و تأکید کرده‌اند که صنعت دیجیتال برای کاهش اثرات محیط‌زیستی به سمت مدل‌های خودکفایی انرژی حرکت می‌کند و Stellarium می‌تواند زیرساخت‌های دیجیتال آینده را دگرگون کند.

تحلیل فنی (Technical Analysis)

• فناوری نمک مذاب (MSR) یکی از پیشرفته‌ترین نسل‌های رآکتورهای هسته‌ای است که در فشار پایین کار می‌کند و از مشکلات کلاسیک رآکتورهای آب‌فشاربالا (PWR) فاصله دارد.
• استفاده از سوخت مایع، امکان «سوزاندن پیوسته» و مدیریت بلادرنگ سوخت را فراهم می‌کند.
• توان ۲۵۰ مگاوات برق (MWe) برای یک رآکتور ۴ مترمکعبی، نشان‌دهنده چگالی功 بالا و بهره‌وری قابل توجه است.
• قابلیت استفاده از اکتینیدهای جزئی، از لحاظ فنی گامی مهم در کاهش ذخایر پسماند بلندمدت است.
• چالش‌ها:
• خوردگی تجهیزات در حضور نمک‌های مذاب
• مدیریت چرخه سوخت و ایمنی فیزیکی
• اخذ مجوزهای هسته‌ای برای فناوری‌های کاملاً جدید
• نیاز به سیستم‌های نظارت و مونیتورینگ خاص برای سوخت مایع

بیشتر در همین زمینه: عربستان در آستانه کاهش بی‌سابقۀ قیمت نفت برای بازار آسیا در ژانویه

تحلیل استراتژیک (Strategic Analysis)

• Equinix با این تصمیم به‌دنبال تثبیت موقعیت خود به‌عنوان پیشرو در مراکز داده هوش مصنوعی است؛ چراکه مصرف برق این مراکز به‌طور چشمگیری در حال افزایش است.
• این قرارداد به‌معنای ورود رسمی شرکت‌های دیجیتال به بازار انرژی هسته‌ای نسل جدید است.
• Stellaria نیز با جلب یک مشتری جهانی و معتبر، نخستین نقطه اعتماد بازار را کسب کرده که برای جذب سرمایه و تسریع در اخذ مجوز حیاتی است.
• توسعه رآکتورهای کوچک و ماژولار با رویکرد «Breed & Burn» زمینه‌ساز رقابت جدیدی میان فناوری‌های نوین هسته‌ای خواهد بود (در کنار SMRها و رآکتورهای HTGR).
• این همکاری مسیر را برای مراکز داده انرژی‌خودکفا (Energy Autonomous Data Centers) هموار می‌کند؛ مفهومی که آینده هوش مصنوعی و ابررایانش را متحول خواهد کرد.

تحلیل اجرایی (Executive Insight)

• این خبر نشان می‌دهد که استراتژی انرژی مراکز داده از مدل‌های تجدیدپذیر ناپایدار به سمت مدل‌های پایدار ۲۴/۷ تغییر می‌کند.
• شرکت‌های فعال در حوزه دیجیتال و هوش مصنوعی باید:
۱. سهم انرژی هسته‌ای را در برنامه‌های میان‌مدت خود لحاظ کنند.
۲. ریسک‌های «وابستگی تأمین» به شبکه‌های سنتی برق را کاهش دهند.
۳. از فرصت‌های مشارکت اولیه در پروژه‌های MSR بهره ببرند، چرا که آینده صنعت را شکل خواهد داد.
• کشورهای دارای برنامه هسته‌ای نیز می‌توانند مشابه فرانسه، از تقاضای رو به رشد مراکز داده و AI برای جذب سرمایه و توسعه نسل جدید رآکتورها استفاده کنند.

تحلیل سیاسی (Political Analysis)

• قرارداد Equinix–Stellaria از نظر ژئوپلیتیک، تقویت نقش فرانسه در بازار جهانی رآکتورهای نوین و انحصارزدایی از سلطه آمریکا و روسیه در فناوری‌های هسته‌ای است.
• اتحادیه اروپا احتمالاً از چنین پروژه‌هایی حمایت بیشتری خواهد کرد، چون:
• با اهداف اقلیمی همسوست
• نیاز انرژی مراکز داده اروپایی را کاهش می‌دهد
• به استقلال انرژی اروپا کمک می‌کند
• این نوع رآکتورها می‌تواند موضوعی جدید در دیپلماسی فناوری بین کشورهای صنعتی و توسعه‌دهنده باشد.