هفتهای سرنوشتساز برای مذاکرات صلح اوکراین و روسیه
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، ۱ دسامبر در کاخ الیزه پاریس با امانوئل مکرون دیدار کرد تا هفتهای سراسر دیپلماسی را برای یافتن «شرایط صلح عادلانه و پایدار» آغاز کند.
این دیدار یک روز پس از مذاکرات آمریکا و اوکراین در فلوریدا انجام شد که هر دو طرف آن را «سازنده» توصیف کردند.
پس از پاریس، زلنسکی اعلام کرد که او و مکرون با استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، نیز گفتگو کردهاند؛ فردی که ۲ دسامبر برای ششمین بار در سال جاری با ولادیمیر پوتین در مسکو دیدار خواهد کرد. زلنسکی همچنین گفت قصد دارد درباره موضوعات کلیدی با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا نیز گفتگو کند.
مکرون نقش میانجیگری آمریکا را «امر بسیار مثبت» خواند اما تأکید کرد که هنوز راه طولانی در پیش است: «صلح کامل زمانی حاصل میشود که اوکراین، روسیه و اروپا همگی پای میز مذاکره باشند.»
در کییف، مشاور ریاستجمهوری، میخایلو پودولیاک، هشدار داد که «امتیازدهی سرزمینی» به روسیه کارساز نیست و تنها مسکو را به توسعهطلبی بیشتر تشویق خواهد کرد. او گفت نسخهای تعدیلشده از «طرح صلح ترامپ» احتمالاً روی میز قرار خواهد گرفت.
مذاکرات اخیر آمریکا و اوکراین در ژنو به تدوین یک «طرح ۱۹ بندی» انجامید که مسائل کلیدی همچنان در آن بلاتکلیفاند؛ از جمله وضعیت منطقه دونباس، آینده عضویت اوکراین در ناتو، و محدودیت احتمالی بر اندازه نیروهای مسلح اوکراین.
در داخل اوکراین، استعفای رئیس دفتر زلنسکی، آندری یرماک—به دلیل تحقیقات مرتبط با پرونده فساد که هنوز منجر به اتهامزنی نشده—فضای سیاسی را پیچیدهتر کرده است. پودولیاک گفت روسیه از این بحران داخلی «با لذت» بهرهبرداری میکند.
در میدان جنگ، حملات مرگبار ادامه دارد. در ۱ دسامبر، چهار نفر در حمله موشکی روسیه به دنیپرو کشته و دستکم ۴۰ نفر زخمی شدند. در مقابل، روسیه از حملات پهپادی اوکراین به زیرساختهای نفتی از جمله تأسیسات کنسرسیوم خط لوله کاسپین (CPC) ابراز نارضایتی کرد؛ حملهای که موجب اعتراض رسمی قزاقستان نیز شد. کییف میگوید هدف از این حملات، کاهش درآمدهای نفتیای است که ماشین جنگی روسیه را تأمین میکند.
تحلیل فنی (Technical Analysis)
۱. ساختار مذاکرات:
• حضور همزمان سه محور مذاکره (پاریس، فلوریدا، مسکو) نشاندهنده معماری چندلایه دیپلماسی است که آمریکا محور اصلی آن است.
• «طرح ۱۹ بندی» احتمالاً نسبت به نسخه اولیه آمریکا واقعگرایانهتر و نزدیکتر به خط قرمزهای اوکراین است؛ با این حال موضوعات اصلی همچنان حلنشده باقی ماندهاند.
۲. مدیریت بحران داخلی اوکراین:
• استعفای یرماک ضربهای جدی به تیم مذاکره اوکراین است؛ زیرا او نقش هماهنگکننده کلیدی داشت.
• این خلأ میتواند سرعت تصمیمگیری و انسجام هیئت اوکراین را برای چند هفته مختل کند.
۳. ابعاد نظامی–اقتصادی جنگ:
• حملات اوکراین به تأسیسات نفتی روسیه نشاندهنده اتخاذ استراتژی «ضربه به منابع مالی جنگ» است.
• این حملات، بهویژه علیه تأسیسات دارای سهامداران بینالمللی (نظیر Chevron و قزاقستان)، ممکن است پیامدهای دیپلماتیک ناخواسته ایجاد کند.
۴. نقش اروپا:
• اروپا در حال بازگشت به مرکز فرایند صلح است. اظهارات مکرون و کالاس نشان میدهد اتحادیه اروپا نگران حاشیهنشینی سیاسی خود در روندی است که بیش از حد تحت تأثیر واشنگتن قرار گرفته.
تحلیل استراتژیک (Strategic Analysis)
۱. هدف آمریکا:
• واشنگتن بهدنبال «مدیریت آبرومند پایان جنگ» است تا پیش از ۲۰۲۶ از وخامت شرایط جلوگیری کند.
• تکرار سفرهای ویتکاف به مسکو نشاندهنده وجود کانالهای ارتباطی مؤثر میان کاخ سفید و کرملین است.
۲. محاسبات روسیه:
• مسکو با تداوم حملات موشکی، همچنان بر «فشار نظامی» برای امتیازگیری در مذاکرات تکیه میکند.
• اعتراض به حملات اوکراین به زیرساخت نفتی، تلاش برای جلوگیری از تبدیل شدن این حملات به «روند ثابت» است که میتواند برای اقتصاد روسیه بسیار پرهزینه باشد.
۳. محاسبات اوکراین:
• زلنسکی تلاش میکند میان حمایت آمریکا، نگرانی اروپا، و مخالفت داخلی با هرگونه امتیازدهی تعادل برقرار کند.
• بحران یرماک ممکن است موقعیت مذاکراتی اوکراین را در برابر آمریکا و روسیه تضعیف کند.
۴. پیشبینی روند هفته آینده:
• اگر دیدار ویتکاف–پوتین به «پیشنویس مشترک» بینجامد، احتمال برگزاری نشست چندجانبه در اروپا افزایش مییابد.
• اما اختلافات بنیادین بر سر دونباس و ناتو اجازه «پیشرفت سریع» نخواهد داد.
تحلیل اجرایی (Executive Insight)
۱. برای سیاستگذاران:
• این هفته «پنجره فرصت» محسوب میشود اما نه برای توافق نهایی؛ بلکه برای تعیین چارچوب اولیه مذاکرات.
• لازم است اروپا نقش خود را بازتعریف کرده و از تبدیل صحنه صلح به «بازی دوجانبه آمریکا–روسیه» جلوگیری کند.
۲. برای فعالان انرژی و بازار جهانی:
• حملات اخیر به تأسیسات نفتی روسیه نشاندهنده افزایش ریسک ژئوپلیتیکی در حوزه انرژی است.
• هرگونه تشدید حملات میتواند زنجیره صادرات CPC را مختل کرده و قیمت نفت را در کوتاهمدت بالا ببرد.
۳. در پیوند با تحلیلهای انرژی و امنیتی کاربر:
• مدل حملات اوکراین به زیرساختهای انرژی روسیه نمونهای قابل تحلیل برای آسیبپذیری زنجیرههای لجستیکی انرژی است.
• نقش قزاقستان در اعتراض رسمی نشان میدهد که کشورهای مسیر ترانزیت میتوانند «نقش متغیر تعیینکننده» در امنیت انرژی منطقهای داشته باشند.
• روند مذاکرات اوکراین میتواند به شکلگیری «الگوی جدید انعقاد توافق از طریق فشار ترکیبی نظامی–دیپلماتیک» بینجامد که در سایر پروندههای منطقهای نیز ممکن است تکرار شود.
تحلیل سیاسی (Political Analysis)
۱. تعادلسازی پیچیده میان آمریکا، اروپا و اوکراین:
• آمریکا اکنون فعالترین بازیگر روند صلح است. این موضوع برای اروپا—خصوصاً فرانسه—حساسیتزا است و میتواند شکافهای داخلی غرب را عمیقتر کند.
۲. موقعیت پوتین:
• پوتین از مذاکرات استقبال میکند اما بدون کاهش فشار نظامی. این الگوی «چماق و هویج» حداکثرسازی امتیازگیری را هدف گرفته است.
۳. ثبات داخلی اوکراین:
• بحران یرماک در بدترین زمان ممکن رخ داده و میتواند بر انسجام داخلی اوکراین در آستانه تصمیمات حیاتی تأثیر منفی بگذارد.
• روسیه این بحران را بهعنوان ابزار جنگ اطلاعاتی دنبال میکند.
۴. چشمانداز سیاسی صلح:
• هرگونه توافق اولیه احتمالاً «موقت» و «مرحلهای» خواهد بود.
• توافق نهایی درباره دونباس و ناتو همچنان بسیار دور به نظر میرسد.
همچنین در ادامه بخوانید؛ جهش قیمت نفت پس از تثبیت تولید اوپکپلاس و حملات اوکراین
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما