فشار فزاینده روسیه بر اروپا؛ وقتی «جنگِ انرژی» ژرفتر میشود
روسیه در روزهای اخیر فشارهای ترکیبی و ساختاری خود بر اروپا را تشدید کرده است: از اهرم انرژی و تهدیدهای سایبری گرفته تا فشارهای نامتقارن دریایی در دریای سیاه و شرق مدیترانه.
هدف کرملین آشکاراً وارد شدن به تقابل مستقیم با ناتو نیست، بلکه افزایش «هزینه» و ریسک سیاسی و اقتصادی برای دولتهای اروپایی است تا آنها را در تصمیمگیریهای مرتبط با حمایت نظامی و صنعتی از اوکراین محتاطتر کند. در واکنش، اتحادیه اروپا مسیر کمکردن وابستگی به گاز روسیه را تسریع و مقرراتی برای خروج تدریجی از واردات گاز روسیه تا اواخر ۲۰۲۷ تصویب کرده است؛ این رویه با مقاومت و تهدید به شکایت بعضی اعضا از جمله مجارستان روبهرو است.
تحلیل فنی (Technical Analysis)
۱. ابزارهای مورد استفاده: تاکتیکهای گزارششده ترکیبی از حملات سایبری علیه شبکههای توزیع و کنترل شبکهی برق و گاز، عملیات منطبق با فشار دریایی روی خطوط عرضه و زیرساختهای آبی، و اختلالهای هدفمند در زنجیره تأمین انرژی است — مجموعهای که قابلیت اختلال مقطعی و نیز ایجاد ریسک بلندمدت در قابلیت اطمینان عرضه را دارد.
۲. آسیبپذیریها: زیرساختهای کنترل صنعتی (ICS/SCADA) و نقاط اتصال زیرِ شبکهی صادراتی (ترمینالها، پمپها، گرههای ترانزیتی) نقاطی هستند که هم از منظر سایبری و هم از منظر فیزیکی بیشترین خطر را دارند. اروپا ناگزیر به ارتقای محافظت سایبری، تقسیم بار و ایجاد مسیرهای جایگزین (LNG، پایپلاینهای جایگزین، ذخیرهسازی) شده است.
۳. پیامد بازار: خبرهای مربوط به حملات وعدم قطعیت عرضه باعث افزایشی در پریمیوم ژئوپولیتیک بر قیمت انرژی میشود؛ در کوتاهمدت این میتواند نوسان قیمتی و افزایش هزینه تأمین برای صنایع انرژیبر را تشدید کند.
تحلیل استراتژیک (Strategic Analysis)
۱. هدف روسیه: کاهش توان و اراده اروپا برای حمایت بلندمدت از اوکراین از طریق «افزایش هزینه» و ایجاد دودستگی سیاسی میان کشورهای عضو — ابزارهایی که بازدارندگی سیاسی را تضعیف میکنند بدون نیاز به نبرد زمینی گسترده با ناتو.
۲. پاسخ اروپا: تصمیم اتحادیه برای فاز خروج از گاز روسیه تا ۲۰۲۷ نشاندهنده تبدیل یک واکنش موقتی به یک استراتژی ساختاری است؛ این تغییر بخشی از تلاشِ اروپا برای خنثیسازی اهرم انرژی به عنوان «سلاح سیاسی» است.
۳. رقابت در جبهههای دیگر: همزمان با تحریمها و محدودیتهای انرژی، فشارها ممکن است به حوزههای دیگر—مثل خدمات دریایی، بیمه و حملونقل نفت—توسع یابد که اتحادیه و کشورهای گروه ۷ درباره آنها بحث میکنند. این اقدامها میتواند تجارت روسیه را پیچیدهتر و هزینهبرتر کند.
تحلیل اجرایی — Executive Insight
۱. برای شرکتهای انرژی و اپراتورهای شبکه در اروپا: ضروری است برنامههای تداوم کسبوکار (BCP) و بازیابی از حادثه (DRP) را بازنگری و تقویت کنند؛ تمرکز روی تکثیر مسیرهای تأمین، افزایش ظرفیت ذخیرهسازی و تست منظم تابآوری سایبری باید فوریت پیدا کند.
۲. برای دولتها و نهادهای قانونگذار: ترکیب سیاستیِ کاهش وابستگی (ریپاورEU و فاز خروج تا ۲۰۲۷) همراه با مشوق برای سرمایهگذاری در تولید داخلی انرژی تجدیدپذیر، افزایش زیرساخت LNG و ایجاد خطمشیهای مشترک امنیت سایبری شبکههای انرژی باید در اولویت قرار گیرد.
۳. برای سهامداران و سرمایهگذاران: دورهی گذار اغلب فرصتهایی برای سرمایهگذاری در زیرساختهای جایگزین (LNG، ذخیرهسازی، نیروگاههای گازی جدید با استانداردهای بالا، و پروژههای تجدیدپذیر) ایجاد میکند؛ همزمان ریسکهای کوتاهمدت نوسان قیمتی را باید مدیریت کنند.
تحلیل سیاسی (Political Analysis)
۱. تقابل اتحادیه اروپا و دولتهای عضو: سیاست سختتر اتحادیه برای قطع ارتباط انرژی با روسیه باعث تشدید اختلافات داخلی شده؛ کشورهایی چون مجارستان اعلام مخالفت و تهدید به اقامه دعوی حقوقی کردهاند که نشاندهنده هزینه و پیچیدگی سیاستِ یکپارچهسازی است. این شکاف داخلی میتواند کرملین را در هدفگذاری بر بازیهای تفرقهافکنانه امیدوار کند.
۲. تأثیر بر روابط بینالمللی: تشدید اقدامات علیه خدمات دریایی و حملونقل میتواند فشار دیپلماتیک بر کشورهایی که ناوگان یا خدمات مرتبط را فراهم میکنند افزایش دهد؛ از منظر جهانی، روسیه تلاش خواهد کرد بازارهای جایگزین (شرکتهای غیرغربی یا فلاترِ سایهای) را تقویت کند تا تحریمها را دور بزند.
۳. تابآوری سیاسی جامعهی اروپایی: خروج از وابستگی انرژیِ پیشین هزینهی اقتصادی و سیاسی خواهد داشت؛ اما در بلندمدت میتواند منجر به همگرایی بیشتر در سیاست خارجی و امنیتی اروپا شود — مادامی که راهبردهای جبران و توزیع هزینه میان اعضا مدیریت شود.
جمعبندی کوتاه
رویکرد ترکیبی روسیه — شامل ابزارهای سایبری، فشار دریایی و استفاده از انرژی بهعنوان اهرم — اروپا را وادار کرده تا از واکنشهای اضطراری به یک استراتژی ساختاری برای قطع وابستگی روی آورد. این گذار کوتاهمدت درد و هزینه دارد، اما با اتخاذ تدابیر مناسب در امنیت زیرساختی، تنوع منابع و هماهنگی سیاسی میتواند تابآوری اروپا را افزایش دهد.
همچنین در ادامه بخوانید؛ پوتین با پافشاری بر مواضع غیرقابل انعطاف خود، بر شدت مذاکرات آمریکا و اوکراین میافزاید
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما