نتایج گزارش نشان می‌دهد که روند کلی گذار انرژی در سطح جهانی مثبت بوده و سریع‌ترین پیشرفت جمعی از سال ۲۰۲۱ تاکنون ثبت شده است. در کنار کشورهای پیشرو سنتی، تعدادی از اقتصادهای نوظهور نیز به‌عنوان داستان‌های موفق جدید مطرح شده‌اند. با این حال، گزارش هشدار می‌دهد که تنش‌های ژئوپلیتیکی، اختلالات تجاری و نااطمینانی‌های بین‌المللی می‌توانند تاب‌آوری این روند را در سال‌های آینده با چالش مواجه کنند.

این گزارش در چارچوب مطالعه Fostering Effective Energy Transition ۲۰۲۵ منتشر شده و دیدگاه‌های تحلیلی آن توسط مسئولان مرکز انرژی و مواد مجمع جهانی اقتصاد ارائه شده است.

تحلیل فنی

از منظر فنی، شاخص ETI ۲۰۲۵ نشان می‌دهد که پیشرفت گذار انرژی صرفاً به افزایش ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر محدود نیست، بلکه بهبود هم‌زمان در زیرساخت‌های شبکه برق، تنوع‌بخشی به سبد انرژی، بهره‌وری مصرف و آمادگی نهادی نقش تعیین‌کننده‌ای دارد.

افزایش سهم برق پاک، توسعه ذخیره‌سازی انرژی، دیجیتال‌سازی شبکه‌ها و یکپارچگی میان عرضه و تقاضا از عوامل کلیدی بهبود رتبه کشورها بوده است. در عین حال، گزارش به آسیب‌پذیری فنی زنجیره‌های تأمین انرژی پاک در برابر شوک‌های ژئوپلیتیکی و تجاری اشاره می‌کند؛ موضوعی که می‌تواند هزینه‌ها و زمان‌بندی پروژه‌های انتقال انرژی را تحت تأثیر قرار دهد.

تحلیل استراتژیک

در سطح استراتژیک، گزارش ETI ۲۰۲۵ گذار انرژی را به‌عنوان یک مسئله ساختاری و چندبعدی معرفی می‌کند که در تقاطع سیاست صنعتی، امنیت ملی و رقابت ژئواقتصادی قرار دارد. پیشرفت سریع برخی کشورها نشان می‌دهد که گذار انرژی به ابزار جدیدی برای ارتقای مزیت رقابتی و کاهش ریسک‌های بلندمدت تبدیل شده است.

بیشتر در همین زمینه: مدیران جدید شرکت سیمان بجنورد معرفی شدند

در مقابل، تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی و محدودیت‌های تجاری می‌تواند موجب بازگشت به سیاست‌های محافظه‌کارانه انرژی و تضعیف همکاری‌های بین‌المللی شود. این دوگانگی، آینده گذار انرژی جهانی را به‌شدت وابسته به کیفیت حکمرانی و هماهنگی سیاست‌ها کرده است.

تحلیل اجرایی

از منظر اجرایی، پیام اصلی گزارش برای سیاست‌گذاران و بازیگران بازار این است که سرعت گذار انرژی بدون تقویت تاب‌آوری سیستم‌ها پایدار نخواهد بود. کشورهایی که هم‌زمان در حوزه سیاست‌گذاری، سرمایه‌گذاری زیرساختی و آمادگی نهادی پیشرفت کرده‌اند، توانسته‌اند عملکرد متوازن‌تری ثبت کنند.

همچنین گزارش نشان می‌دهد که موفقیت در گذار انرژی نیازمند هم‌راستایی میان دولت‌ها، بخش خصوصی و نهادهای مالی است. اختلال در هر یک از این ارکان، می‌تواند دستاوردهای فنی را در معرض ریسک قرار دهد و مسیر تحول را کند یا ناپایدار سازد.

تحلیل سیاسی

در بعد سیاسی، شاخص ETI ۲۰۲۵ بازتاب‌دهنده پیوند فزاینده میان گذار انرژی و تحولات ژئوپلیتیکی جهانی است. رقابت‌های قدرت‌های بزرگ، بازتعریف زنجیره‌های تأمین و افزایش ملاحظات امنیت انرژی، بر تصمیمات ملی در حوزه انرژی اثر مستقیم گذاشته‌اند.

گزارش به‌طور ضمنی نشان می‌دهد که گذار انرژی دیگر صرفاً یک دستورکار زیست‌محیطی نیست، بلکه به بخشی از منطق قدرت، نفوذ و تاب‌آوری سیاسی کشورها در نظام بین‌الملل تبدیل شده است؛ روندی که در سال‌های پیش‌رو نقش پررنگ‌تری در سیاست جهانی ایفا خواهد کرد.

همچنین در ادامه بخوانید؛ رنج صنعت نفت در بحبوحه رونق انرژی ناشی از هوش مصنوعی