سوخت‌های جایگزین؛ نقشه راه ایران برای امنیت انرژی در عصر گذار

تاریخ انتشار: 7 دی 1404

ایران به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین دارندگان ذخایر نفت و گاز جهان، دهه‌هاست اقتصاد انرژی‌محور خود را بر پایه سوخت‌های فسیلی بنا کرده است. با این حال، تحولات جهانی در حوزه تغییرات اقلیمی، الزامات زیست‌محیطی، تحریم‌های انرژی و همچنین رشد مصرف داخلی، ضرورت توجه به سوخت‌های جایگزین را بیش از پیش آشکار کرده است.

🌍 ضرورت سوخت‌های جایگزین سوخت‌های جایگزین نه به‌معنای حذف کامل نفت و گاز بلکه به‌عنوان مکملی هوشمندانه برای افزایش تاب‌آوری انرژی، کاهش شدت مصرف و خلق ارزش افزوده جدید مطرح هستند. تحول در نظام انرژی جهانی، کشورهایی را موفق خواهد کرد که بتوانند از منابع هیدروکربوری خود فراتر از مصرف سنتی سوخت استفاده کنند.

ظرفیت ایران در گذار انرژی ایران با برخورداری از ذخایر عظیم گاز طبیعی، زیرساخت گسترده پتروشیمی و تجربه چند دهه تولید محصولات پایه، این ظرفیت را دارد که از طریق توسعه سوخت‌ها و حامل‌های انرژی جایگزین همچون آمونیاک، LPG، LNG و متانول، جایگاه خود را در زنجیره جدید انرژی جهان تثبیت کند. این محصولات نه‌تنها سوخت هستند، بلکه ابزار ژئوانرژتیک و موتور خلق ارزش افزوده محسوب می‌شوند.

🧪 آمونیاک؛ سوخت آینده آمونیاک در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین سوخت‌های جایگزین جهان است؛ به‌ویژه در حمل‌ونقل دریایی و ذخیره‌سازی هیدروژن. مزیت‌های راهبردی ایران:

  • دسترسی پایدار و ارزان به گاز طبیعی
  • ظرفیت قابل‌توجه تولید در عسلویه و ماهشهر
  • زیرساخت صادراتی و تجربه بازارهای بین‌المللی

کاربردها:

  • سوخت کم‌کربن برای کشتی‌ها
  • حامل هیدروژن برای صادرات انرژی
  • استفاده در نیروگاه‌های ترکیبی آینده

با افزودن فناوری CCS یا برق تجدیدپذیر، ایران می‌تواند به تولیدکننده آمونیاک آبی و سبز تبدیل شود.

🔥 LPG؛ سوخت گذار سریع LPG (پروپان و بوتان) یکی از در دسترس‌ترین سوخت‌های جایگزین ایران است. مزیت‌ها:

  • تولید گسترده به‌عنوان محصول جانبی پالایشگاه‌ها
  • هزینه پایین جمع‌آوری
  • بازار منطقه‌ای فعال

کاربردها:

  • سوخت حمل‌ونقل شهری (Autogas)
  • جایگزین گازوئیل در صنایع کوچک
  • سوخت پاک‌تر نسبت به بنزین و گازوئیل

🌐 LNG؛ ابزار ژئوپلیتیک LNG نه‌تنها یک سوخت، بلکه ابزار قدرت در بازار انرژی جهانی است. اهمیت برای ایران:

  • صادرات گاز به بازارهای دوردست
  • سوخت دریایی (Marine LNG)
  • افزایش انعطاف‌پذیری صادراتی

راهکار واقع‌بینانه: توسعه Mini-LNG و FLNG برای مصارف منطقه‌ای.

🧭 متانول؛ سوخت جایگزین و خوراک استراتژیک متانول یکی از موفق‌ترین نمونه‌های تبدیل گاز طبیعی به محصول با ارزش افزوده در ایران است. مزیت‌ها:

  • ظرفیت بالای تولید در عسلویه و ماهشهر
  • هزینه رقابتی خوراک گاز
  • تجربه صادرات گسترده به آسیا

کاربردها:

  • سوخت آینده حمل‌ونقل
  • تبدیل به بنزین با فناوری MTG
  • حل ناترازی بنزین بدون واردات پرهزینه

💡 جمع‌بندی نقطه قوت ایران، نه در تمرکز بر یک محصول، بلکه در ترکیب هوشمندانه آمونیاک، LPG، LNG و متانول است. این هم‌افزایی می‌تواند ایران را از صادرکننده خام انرژی به معمار زنجیره‌های نوین سوخت تبدیل کند.

آینده امنیت انرژی ایران در گرو سیاستگذاری، سرمایه‌گذاری و دیپلماسی انرژی هماهنگ است؛ مسیری که می‌تواند کشور را در دوران گذار انرژی جهانی به بازیگری فعال و تعیین‌کننده بدل کند.

✍️ رئیس کمیته پتروشیمی اتاق بازرگانی ایران

Rate this post
لینک کپی شد!
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.