این رشد در حالی رخ می‌دهد که فناوری زمین‌گرمایی دیگر محدود به قطب‌های سنتی مانند آمریکا و جنوب‌شرق آسیا نیست و اروپا، آفریقا و دیگر مناطق نیز به‌تدریج وارد این حوزه می‌شوند.

ساختار هزینه‌ای پروژه‌های زمین‌گرمایی در سطح جهانی تقریباً ثابت است:

• ۵۱٪ هزینه‌ها صرف تأسیسات سطحی (Surface Facilities)
• ۴۷٪ برای حفاری و زیرسطح
• ۲٪ برای فعالیت‌های قبل از FID

این ثبات ساختاری باعث می‌شود چرخه زمانی توسعه پروژه‌ها در مناطق مختلف تقریباً مشابه باشد. پروژه‌ها در آمریکا با محوریت سیستم‌های زمین‌گرمایی تقویت‌شده (EGS) و نیاز دیتاسنترها به توان پایه رشد می‌کنند؛ در اروپا تمرکز بر گرمایش شهری است؛ و در آسیا—به‌ویژه اندونزی—تقاضا برای تولید برق زمین‌گرمایی محرک اصلی است.

هزینه تولید انرژی از زمین‌گرمایی به ازای هر وات نیز اهمیت کلیدی دارد:

بیشتر در همین زمینه: تقدیر بسیج کارگری فارس از مدیرعامل منطقه ویژه لامرد

• پروژه‌های گرمایش شهری: ~۳ دلار/وات
• پروژه‌های تولید برق: ~۶ دلار/وات
دلیل تفاوت، نیاز پروژه‌های نیروگاهی به توربین‌ها و زیرساخت‌های پیچیده‌تر است.

همچنین، EGS امکان استفاده از سنگ داغ بدون نیاز به مخزن طبیعی آب را فراهم کرده و پتانسیل بسیار بالایی برای تولید برق و حتی سرمایش پایدار دیتاسنترها دارد—از جمله پروژه نوآورانه G2COOL در امارات.

تحلیل فنی

۱. مزیت ساختاری بازار
یکپارچگی توزیع هزینه‌ها (۵۱٪ سطحی، ۴۷٪ زیرسطح) باعث می‌شود هزینه‌گذاری، مدل‌سازی ریسک و برنامه‌ریزی پروژه در مناطق مختلف قابل مقایسه باشد. این ویژگی در انرژی‌های تجدیدپذیر کم‌نظیر است.
۲. EGS به‌عنوان Game-Changer
EGS با حذف وابستگی به منابع آب طبیعی، پراکندگی جغرافیایی زمین‌گرمایی را ۵ تا ۱۰ برابر افزایش می‌دهد.
• مناسب برای دیتاسنترها
• تأمین توان پایه ۲۴/۷
• قابلیت ترکیب با CCS
۳. تفاوت هزینه میان گرمایش و تولید برق
هزینه ۶ دلار/وات برای نیروگاه‌ها و ۳ دلار/وات برای گرمایش، نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاران و دولت‌ها در اروپا جذب پروژه‌های گرمایشی می‌شوند، در حالی‌که آسیا و آمریکا همچنان روی تولید برق تمرکز دارند.
۴. پتانسیل سرمایش زمین‌گرمایی
ظهور کاربرد سرمایشی—به‌ویژه برای دیتاسنترها—می‌تواند زمین‌گرمایی را در رقابت با هیدروژن و برق خورشیدی وارد مرحله جدیدی کند.

تحلیل استراتژیک

۱. جایگاه زمین‌گرمایی در امنیت انرژی جهانی
با فشار جهانی برای کاهش انتشار CO₂ و نیاز دیتاسنترهای مبتنی بر هوش مصنوعی به انرژی پایدار، زمین‌گرمایی تبدیل به یکی از معدود منابع توان پایه پاک شده است.
۲. اروپا: امنیت انرژی و استقلال از گاز روسیه
تمرکز اروپا بر گرمایش شهری در راستای کاهش مصرف گاز طبیعی، در ادامه استراتژی REPowerEU است.
۳. آمریکا و چین: رقابت بر سر نسل بعدی EGS
EGS می‌تواند به مزیت رقابتی صنعتی و تکنولوژیک تبدیل شود. آمریکا با تحریک بازار دیتاسنترها و IRA، و چین با راهبرد زنجیره تأمین، در مسیر رقابت مستقیم هستند.
۴. خاورمیانه: ورود به عرصه سرمایش پایدار
پروژه G2COOL امارات می‌تواند الگویی برای زیرساخت‌های هوشمند شهری و دیتاسنترهای مناطق گرمسیری باشد.

تحلیل اجرایی (Executive Insight)

• برای دولت‌ها:
• اولویت دادن به پروژه‌های گرمایش شهری در اروپا بیشترین نسبت فایده به هزینه را دارد.
• در کشورهایی با ظرفیت حفاری بالا (ایران، ترکیه، اندونزی)، EGS می‌تواند تحولی مشابه شیل آمریکا ایجاد کند.
• برای سرمایه‌گذاران:
• پروژه‌های گرمایشی ریسک کمتر و بازگشت سرمایه سریع‌تر دارند.
• پروژه‌های نیروگاهی، CAPEX بالاتر اما درآمد پایدار و بلندمدت ایجاد می‌کنند—خصوصاً با قراردادهای خرید برق (PPA).
• برای صنعت نفت و گاز:
• حفاری زمین‌گرمایی دقیقاً با قابلیت‌های دکل‌های نفتی هم‌پوشانی دارد.
• فرصت تنوع‌بخشی استراتژیک برای شرکت‌های حفاری و سرویس‌شرکت‌ها (مانند NIOC، NIDC، MAPSA).

تحلیل سیاسی

• زمین‌گرمایی به‌تدریج در حال تبدیل‌شدن به ابزار ژئوپلیتیکی است:
• اروپا برای استقلال حرارتی از گاز روسیه.
• آمریکا برای تأمین انرژی دیتاسنترهای هوش مصنوعی.
• چین برای توسعه زنجیره تأمین تجهیزات زمین‌گرمایی.
• توسعه زمین‌گرمایی در آفریقا نیز با حمایت نهادهای بین‌المللی می‌تواند نقش سیاسی این قاره را در انرژی پاک تقویت کند.

همچنین در ادامه بخوانید؛ احیای بزرگ انرژی زمین‌گرمایی به‌واسطه انفجار تقاضای هوش مصنوعی