افزایش نرخ‌ها در مسیرهای کلیدی به‌ویژه خلیج فارس–چین، بالا رفتن شاخص‌های TCE و کاهش عرضه مؤثر کشتی‌ها باعث شده این رالی نه یک نوسان مقطعی، بلکه نشانه‌ای از تغییر در بنیان‌های بازار باشد. ترکیبی از تقاضای قدرتمند آسیایی، تغییر مسیرهای تجاری به‌دلیل تحریم‌ها، ترافیک بنادر، کاهش سرعت چرخش ناوگان و رشد تن‌مایل‌ها، پایه‌های این افزایش را ساخته است. به گفته فعالان بازار، این رالی بیش از هر چیز «واقعی و ساختاری» احساس می‌شود نه یک موج کوتاه‌مدت.

تحلیل فنی (Technical Analysis)

۱. افزایش محسوس شاخص‌های نرخ: شاخص TD3 خلیج فارس–چین و میانگین جهانی TCE در روزهای اخیر وارد محدوده‌های کم‌سابقه شده و جهش‌های روزانه بزرگ را ثبت کرده‌اند؛ امری که از اواخر دوران کووید کمتر دیده شده بود.

۲. کاهش عرضه مؤثر ناوگان: بخشی از ناوگان درگیر چارترهای بلندمدت است و ظرفیت اسپات کمتر از سطح مورد انتظار در دسترس است. تأخیر در بازگشت کشتی‌ها و فاصله زیاد میان بارگیری‌ها، عرضه مؤثر را محدودتر کرده است.

۳. گلوگاه‌ها و ترافیک بنادر: افزایش زمان پهلوگیری و عملیات در بنادر شرق آسیا و خاورمیانه باعث کندی چرخش ناوگان و کاهش ظرفیت عملیاتی شده است.

۴. افزایش تن‌مایل‌ها: تغییر مسیرها به‌سوی مقاصد دورتر (به‌ویژه به‌واسطه تحریم‌ها) باعث افزایش سفرهای طولانی و رشد تقاضا برای VLCC شده است.

بیشتر در همین زمینه: صادرات گاز طبیعی روسیه از طریق خط لوله به چین ۲۵ درصد افزایش یافت

تحلیل استراتژیک (Strategic Analysis)

۱. بازچینی جریان تجارت جهانی نفت: تحریم‌ها و محدودیت‌های سیاسی موجب تغییر مشتریان و مسیرهای حمل شده‌اند؛ این تغییرات نه‌تنها حجم کار ناوگان را بالا برده بلکه ساختار عرضه–تقاضا را به نفع مالکین کشتی‌ها تغییر داده است.

۲. مزیت استراتژیک مالکان اسپات: با بالا بودن نرخ‌های لحظه‌ای، مالکان فعال در بازار اسپات یا عضو پول‌های VLCC موقعیت بسیار بهتری نسبت به قراردادهای بلندمدت دارند.

۳. ناپایداری بالقوه ناشی از ورود سفارش‌های ساخت جدید: اگرچه رالی فعلی قدرتمند است، اما روندهای بعدی سفارش‌گذاری و تحویل کشتی‌های تازه می‌تواند در میان‌مدت ساختار بازار را دوباره تعدیل کند.

۴. تقویت نقش آسیا در تقاضای جهانی: چین، هند و کره جنوبی با برنامه‌ریزی‌های پالایشی جدید، موتور اصلی مصرف باقی مانده‌اند و این رالی برخلاف دوره‌های گذشته بر تقاضای واقعی استوار است نه شوک‌های ناگهانی.

تحلیل اجرایی (Executive Insight)

• برای مالکان کشتی: دوره فعلی بهترین زمان برای بیشینه‌سازی درآمد اسپات است. تصمیم میان ورود به قراردادهای دوره‌ای یا ادامه حضور در اسپات باید بر مبنای تحلیل کوتاه‌مدت بازار آسیا و ظرفیت رقیب شکل بگیرد.

• برای چارترکنندگان (صاحبان بار): به‌دلیل محدودیت عرضه، نیاز به برنامه‌ریزی دقیق‌تر، رزرو زودهنگام و بررسی گزینه‌های جایگزین (از جمله تقسیم بار یا استفاده از سایزهای دیگر تانکرها) جدی‌تر شده است.

• برای سرمایه‌گذاران حوزه کشتیرانی: سود کوتاه‌مدت بالا است، اما هر سرمایه‌گذاری جدید باید با تحلیل چرخه‌ای بازار VLCC همراه باشد؛ به‌خصوص با توجه به احتمال ورود سفارش‌های جدید در ۲۰۲۶–۲۰۲۷.

تحلیل سیاسی

تنش‌های ژئوپولیتیکی در خلیج فارس، تحریم‌های گسترده علیه برخی صادرکنندگان نفت، افزایش ریسک عبور و بیمه، و تغییر الگوی مبادلات انرژی شرق–غرب، نقش مستقیمی در شکل‌گیری این رالی دارند. این عوامل موجب تغییر در مسیرهای صادرات، افزایش زمان سفر، بالا رفتن هزینه‌های عملیاتی و تمایل بازار به ذخیره‌سازی یا انتقال‌های بلندمدت شده‌اند؛ تمامی اینها نرخ‌ها را در سطح بالا نگه داشته‌اند. هر تحول مهم امنیتی یا توافق سیاسی جدید می‌تواند اثر فوری بر این رالی بگذارد—چه در جهت تشدید، چه در جهت آرام‌سازی.

جمع‌بندی

رالی جدید VLCC صرفاً یک «اوج‌گیری ناگهانی» نیست؛ بلکه حاصل مجموعه‌ای از تغییرات بنیادین در تقاضا، ساختار ناوگان، مسیرهای تجاری و شرایط ژئوپولیتیکی است. همین ترکیب است که باعث می‌شود این رالی «متفاوت از گذشته» احساس شود و پایداری بیشتری نسبت به جهش‌های دوره‌های قبل داشته باشد.

همچنین در ادامه بخوانید؛ تحویل کشتی ۹۰۰ میلیون دلاری تحقیقات دریایی کانادا پس از هشت سال تأخیر