این طرح که به ابتکار سناتور لیندسی گراهام و با حمایت رهبر اکثریت سنا، جان تون، پیگیری می‌شود، این اختیار را به رئیس‌جمهور می‌دهد که تعرفه‌هایی تا ۵۰۰ درصد بر واردات کشورهایی اعمال کند که انرژی روسیه را خریداری می‌کنند و حمایت فعالی از اوکراین ندارند؛ از جمله چین و هند.

ترامپ همچنین گفت: «ممکن است ایران را هم به این فهرست اضافه کنیم» اما توضیح بیشتری ارائه نکرد.

با وجود تلاش ترامپ برای ترغیب ولادیمیر پوتین به گفت‌وگو با ولودیمیر زلنسکی، کرملین همچنان نشانه‌ای از عقب‌نشینی نشان نداده و در میدان جنگ نیز روسیه در حال تشدید حملات هوایی و پیشروی به سمت پوکروفسک است؛ در حالی که اوکراین حملات خود به اهداف نفتی روسیه را افزایش داده است.

تحلیل فنی (Technical Analysis)

لایحه پیشنهادی چند بُعد فنی کلیدی دارد:

۱. دامنه تحریم‌ها

بیشتر در همین زمینه: ثبت عملکرد مثبت «نفت ایرانول» و تحقق سود ۳.۴ همتی در ۹ ماهه ۱۴۰۴

• ابزار اصلی، تعرفه‌های تنبیهی تا ۵۰۰٪ است که عملاً قدرت خرید کشورها از روسیه را بی‌صرفه می‌کند.
• این سطح از تعرفه، عملاً یک تحریم ثانویه بسیار سختگیرانه محسوب می‌شود که هدف آن تغییر رفتار طرف ثالث است نه فقط مجازات روسیه.

۲. تمرکز ویژه بر انرژی

• چون بخش اعظم درآمد روسیه از صادرات انرژی است، تحریم در نقطه‌ای اعمال می‌شود که اثرگذاری اقتصادی آن حداکثر باشد.
• طرح مشخصاً «کشورهای خریدار انرژی روسیه» را نشانه می‌رود، نه هر نوع تجارت دیگر.

۳. اثر بر زنجیره تأمین جهانی

• با توجه به سهم روسیه در نفت، گاز و فرآورده‌ها، اجرای چنین تعرفه‌هایی می‌تواند بازار انرژی جهانی را دچار نوسان جدی کند.
• این موضوع به‌ویژه در مورد هند و چین که واردکنندگان بزرگ نفت روسیه هستند، پیامدهای تکنیکی و اقتصادی گسترده دارد.

تحلیل استراتژیک (Strategic Analysis)

۱. انتقال فشار از روسیه به شرکای آن

این طرح عملاً رویکرد ایجاد هزینه برای طرف ثالث را دنبال می‌کند؛ یعنی اگر کشورها همچنان به همکاری انرژی با مسکو ادامه دهند، باید بهای سنگینی به آمریکا بپردازند.

۲. پیام بازدارندگی برای چین و هند

واشنگتن عملاً هشدار می‌دهد که بی‌طرفی انرژی دیگر پذیرفتنی نیست. چین و هند باید بین تجارت با روسیه و ریسک روبه‌رو شدن با تعرفه‌های سنگین یکی را انتخاب کنند.

۳. استفاده از ابزار اقتصادی برای تکمیل بن‌بست دیپلماتیک

با توجه به شکست ابتکارهای ترامپ برای آوردن پوتین و زلنسکی به میز مذاکره، آمریکا مسیر فشار اقتصادی چندلایه را می‌آزماید.

۴. اثرگذاری بر نظم صادرات نفت روسیه

اگر کشورهایی مانند هند یا حتی چین مجبور شوند خرید از روسیه را کاهش دهند، ساختار شبکه صادرات تخفیفی روسیه دچار اختلال می‌شود و درآمد کرملین کاهش می‌یابد.

تحلیل اجرایی (Executive Insight)

۱. افزایش قدرت چانه‌زنی آمریکا

طرح، یک اهرم اجرایی قوی در اختیار دولت آمریکا قرار می‌دهد و دست رئیس‌جمهور را در مذاکره با قدرت‌های آسیایی باز می‌کند.

۲. احتمال واکنش‌های متقابل

کشورهای هدف احتمالاً به سمت تنوع‌بخشی بیشتر به واردات و صادرات، تقویت پیمان‌های منطقه‌ای و حتی اقدامات تلافی‌جویانه خواهند رفت.

۳. پیامد بالقوه برای بازار انرژی

در صورت اجرای جدی، احتمال افزایش قیمت نفت و گاز در کوتاه‌مدت بالا می‌رود، زیرا بخشی از عرضه روسیه ممکن است در بازار سرگردان شود یا با موانع انتقال روبه‌رو گردد.

تحلیل سیاسی (Political Analysis)

• در داخل آمریکا، این لایحه حمایت دوجناحی دارد، اما برای ترامپ از نظر سیاسی یک تغییر موضع محسوب می‌شود؛ زیرا او مدت‌ها از اعمال فشار بر شرکای روسیه خودداری می‌کرد تا فضا برای «توافق» باز بماند.

• اکنون با تداوم جنگ وعدم انعطاف پوتین، حمایت ترامپ از این طرح نشانه چرخش سیاسی و تاکتیکی است.

• افزوده شدن نام ایران توسط ترامپ، بدون توضیح و در یک جمله کوتاه، نشان می‌دهد که موضوع فراتر از جنگ اوکراین بوده و بخشی از معادله گسترده‌تر فشار ژئوپلیتیکی است