تمثیل لاریجانی در چارچوب روابط ایران–آمریکا» «اسب تازی و طویله خر»
لاریجانی بارها اشاره کرده که رفتار آمریکا با ایران شبیه این است که با یک قدرت تاریخی و تمدنی مانند ایران، در حد یک کشور وابسته برخورد میکند؛ «اسب تازی و طویله خر، تمثیل لاریجانی درباره رابطه ایران و آمریکا است، گویی «اسب تازی» را در «طویله خر» ببندد.
سیاسی، رابطه ایران با آمریکا هر وقت قرار است ساده توضیح داده شود، فوری یک تمثیل توی صحنه ظاهر میشود: یکی میگوید «گرگ و میش»، یکی «روباه و خروس»، و آقای لاریجانی هم از همه خلاقتر: «ایران اسب تازی است؛ آمریکا میخواهد آن را در طویله خر ببندد.
آمریکا همیشه با ایران طوری رفتار کرده که انگار میخواهد اسب تازی را بیاورد توی طویله خر و بگوید: «اینجا خیلی خوبه، سقف کوتاهه، فضا محدوده، ولی در عوض کارت عضویت جامعه بینالملل رو میگیری!» آمریکا بعد یک کاغذ میگذارد روی میز: تعهدات هستهای، محدودیت موشکی، سقف سانتریفیوژ، امضای FATF، توقف نفوذ منطقهای. ایران میگوید: «عزیز من، من اسب تازیام؛ با پهپاد میپرم، با موشک میدوم؛ تو چرا فکر میکنی سقف طویله برای من اندازه است؟»
آمریکا میگوید: «خب خرهای منطقه که پذیرفتند، عربستان، امارات، مصر… همه در راحتی کامل هستن!» ایران: «بله ولی من توی طویله نمیدوم، لگد میزنم سقف رو میفرستم فضا!». آمریکا: «باشه، پس بیرون بمون ولی مالیات تحریم رو باید بدی!» ایران: «بدم، ولی تو حق نداری منو در سطح خرهای آموزشدیده درجهبندی کنی!» نتیجه، ایران اسبی است که نه دمش را میفروشد، نه یالش را صاف میکند تا با طویلهنشینان هماهنگ شود. آمریکا هم بیمنطقی است که هنوز نفهمیده اسب تازی را نمیشود با «سقف کوتاه» مدیریت کرد! آمریکا میخواهد با ایران مثل یک خر مطیع رفتار کند، در حالی که ایران اسب تازی است؛ اسب را نمیشود در طویله خر بست! هر وقت مذاکرات جلو رفته، ما با محدودیت موشکی، منطقهای، هستهای، مالی و بانکی روبهرو شدیم. این یعنی چه؟ یعنی: «بیا داخل طویله تا آرام باشی.». اما ایران در جایگاه تاریخیاش نمیگنجد: نه با سازوکارهای تحقیرآمیز، نه با فشار، نه با سقف کوتاه طویله قدرتهای تابع.
ایران میخواهد در میدان تاخت کند، نه در طویله بماند. این تمثیل «اسب تازی و طویله خر»، اشاره به نپذیرفتن استقلال ایران از سوی آمریکا دارد. آمریکا با وجود توان منطقهای، فناوری موشکی، نفوذ ژئوپلیتیک و پیشرفت اتمی ایران، ایران را در سطح کشورهای تابع و متحد خود دستهبندی میکند و به همین دلیل تلاش برای محدودسازی ایران دارد. طویله نماد «قفس محدودیت» است، تحریمها، محدودیت موشکی، محدودیت هستهای، فشار منطقهای.
آمریکا نمخواهد نقش ایران را بعنوان یک بازیگر مستقل به پذیرد. آمریکا هنوز ایران را در چهارچوبهای «متعهدسازی اجباری» نگاه میکند، در حالی که ایران دنبال تعریف جدید قدرت منطقهای است. اما، اسب تازی «طویله را بازطراحی» میکند.
این حالت، محتملترین احتمال است، ایران با افزایش قدرت موشکی، پهپادی، انرژی، فناوری و اتحادهای شرقی، نظام منطقه را بازتعریف میکند. در این مدل، ایران نه وارد طویله میشود و نه دور از آن میماند؛ بلکه خودش اصطبل جدیدی برای نظم منطقهای میسازد.
تمثیل لاریجانی درواقع نقدی است بر نگاه آمریکا به ایران؛ نگاهی که هنوز از سطح بازیگران مطیع منطقه فراتر نرفته است، به همین دلیل ایران حاضر به پذیرش «طویله قدرتهای تابع» نیست.
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما