وزیر انرژی صربستان، دوبراوکا ددویچ هندانوویچ، اعلام کرد که روس‌ها از دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا (OFAC) درخواست تمدید مجوز فعالیت کرده‌اند تا در این مدت بتوانند فرآیند انتقال سهام را تکمیل کنند.

از زمان انقضای آخرین معافیت در ۸ اکتبر ۲۰۲۵، بانک‌ها تراکنش‌های مرتبط با NIS را متوقف کرده و خط لوله JANAF کرواسی نیز ارسال نفت خام به پالایشگاه صربستان را قطع کرده است. در حال حاضر، پالایشگاه تنها تا ۲۵ نوامبر ذخیره کافی برای ادامه فعالیت دارد.

پالایشگاه پانسِوو حدود ۸۰٪ بنزین و گازوئیل و ۹۰٪ سوخت جت و نفت کوره صربستان را تأمین می‌کند و توقف فعالیت آن می‌تواند بازار سوخت این کشور را دچار بحران کند. دولت صربستان از درخواست تمدید مجوز روس‌ها حمایت کرده و منتظر پاسخ نهایی OFAC تا پایان هفته است.

تحلیل فنی (Technical Analysis)

• شرکت NIS وابسته به گازپروم‌نفت است و از طریق خط لوله JANAF نفت خام روسیه و قزاقستان را دریافت می‌کرد.

• قطع جریان نفت از طریق این خط لوله نشان‌دهنده انسداد کامل کانال‌های تأمین انرژی صربستان از روسیه است.

بیشتر در همین زمینه: ممنوعیت دریاییِ گسترده؛ ضربه‌ای به صادرات نفت روسیه؟

• ظرفیت پالایشگاه پانسِوو برای حفظ تولید داخلی حیاتی است و هرگونه توقف در آن، زنجیره تأمین سوخت ملی صربستان را تهدید می‌کند.

• واگذاری سهام روسیه به یک طرف ثالث (احتمالاً شرکت اروپایی یا خاورمیانه‌ای) می‌تواند نخستین عقب‌نشینی رسمی روسیه از دارایی‌های انرژی بالکان تلقی شود.

تحلیل استراتژیک (Strategic Analysis)

• این اقدام نشانه‌ای از افزایش فشار مؤثر تحریم‌های ثانویه آمریکا بر حوزه نفوذ انرژی روسیه در اروپا است.

• صربستان که تاکنون سعی در حفظ تعادل بین روسیه و اتحادیه اروپا داشت، اکنون به‌ناچار به سمت وابستگی بیشتر به ساختار انرژی اروپایی و آمریکایی حرکت می‌کند.

• در صورت انتقال موفق سهام به طرف ثالث، واشنگتن می‌تواند نفوذ روسیه در مسیر انرژی بالکان را کاهش دهد و کنترل غیرمستقیم بر عرضه سوخت در صربستان به‌دست آورد.

• این تغییر، احتمالاً به افزایش قیمت سوخت و هزینه‌های وارداتی صربستان در کوتاه‌مدت منجر خواهد شد.

تحلیل اجرایی (Executive Insight)

۱. برای دولت صربستان: باید هم‌زمان دو مسیر را پیش ببرد — حفظ ثبات تأمین سوخت داخلی و تطبیق تدریجی با نظام مالی غرب برای جلوگیری از فلج شدن پالایشگاه.

۲. برای اتحادیه اروپا: فرصتی برای جذب صربستان به زنجیره تأمین انرژی اروپا و جایگزینی کامل نفوذ روسیه فراهم شده است.

۳. برای روسیه: این رویداد زنگ خطر برای از دست رفتن دارایی‌های راهبردی انرژی در اروپا و محدود شدن اهرم‌های فشار سیاسی در منطقه بالکان است.

۴. برای بازار جهانی: کاهش نفوذ روسیه در بالکان ممکن است در میان‌مدت مسیر انتقال نفت روسیه به اروپا را تضعیف و بازار منطقه‌ای را ناپایدار کند.