تأثیر تحریمهای جدید آمریکا علیه روسیه بر راهبرد اوپک پلاس
اوپکپلاس قرار است در پایان هفته جاری برای تعیین سطح تولید نفت در ماه دسامبر تشکیل جلسه دهد.
منابع نزدیک به مذاکرات اعلام کردهاند که احتمالاً افزایش جزئی دیگری معادل ۱۳۷ هزار بشکه در روز در دستور کار قرار دارد. این تصمیم در شرایطی گرفته میشود که تحریمهای تازه آمریکا علیه دو غول نفتی روسیه، «روس نفت» و «لوک اویل»، فضای جدیدی از عدمقطعیت را بر بازار جهانی نفت حاکم کرده است.
در پی این تحریمها که از ۲۱ نوامبر اجرایی میشوند، بازار جهانی بار دیگر نگران اختلال در عرضه نفت روسیه و واکنش چین و هند به محدودیتهای جدید است. در عین حال، اوپکپلاس که از آوریل ۲۰۲۵ روند تدریجی لغو کاهش تولید را آغاز کرده، تاکنون در مجموع ۲.۷ میلیون بشکه در روز از ظرفیت کاهشیافته خود را بازگردانده است.
با وجود نگرانی از مازاد عرضه در زمستان، افزایش اخیر قیمت نفت (WTI بالای ۶۰ دلار و برنت نزدیک ۶۵ دلار) بهدلیل همین تحریمها، به عربستان و متحدانش انگیزه داده تا همچنان در مسیر افزایش تدریجی تولید باقی بمانند. با این حال، کارشناسان پیشبینی میکنند در صورت سقوط قیمت برنت به محدوده ۵۰ دلار، عربستان سیاست خود را معکوس کرده و کاهش جدیدی را در دستور کار قرار دهد.
تحلیل فنی
۱. اثر مستقیم تحریمها بر عرضه روسیه: تحریمهای جدید میتواند تا ۱ تا ۱.۵ میلیون بشکه در روز از صادرات روسیه را در معرض اختلال قرار دهد، هرچند بخش عمدهای از این نفت احتمالاً از طریق شبکههای غیررسمی و تجارت سایه به بازار بازمیگردد.
۲. رفتار قیمتی بازار: با توجه به محدودیت عرضه و واکنش فوری بازار، قیمت برنت در کوتاهمدت میتواند بین ۶۵ تا ۷۰ دلار تثبیت شود. با این حال، افزایش عرضه از سوی اوپکپلاس در صورت ادامه ضعف تقاضای زمستانی، میتواند باعث افت دوباره قیمتها در سهماهه اول ۲۰۲۶ شود.
۳. تعادل شکننده ظرفیت تولید: بسیاری از اعضای اوپکپلاس، بهویژه کشورهای آفریقایی، ظرفیت مازاد واقعی برای افزایش تولید ندارند. بنابراین، افزایشهای نمادین ماهانه بیشتر جنبه سیاسی و روانی دارد تا واقعی.
تحلیل استراتژیک
• هدف عربستان: حفظ سهم بازار و بازگرداندن بخشی از نفوذ از دسترفته بهویژه در برابر رشد شیل آمریکا. عربستان تمایلی ندارد مجدداً بهتنهایی بار کاهش تولید را تحمل کند.
• راهبرد اوپکپلاس: ادامه مسیر «افزایش تدریجی و کنترلشده» تا زمان روشن شدن پیامد تحریمها. در عین حال، حفظ «انعطاف کامل» برای توقف یا بازگشت به کاهش تولید در صورت افت قیمت.
• موازنه سیاسی: تحریم روسیه بهطور غیرمستقیم میتواند وابستگی مسکو به ریاض را افزایش دهد و نقش رهبری عربستان در اوپکپلاس را تثبیت کند. در مقابل، روسیه ممکن است برای حفظ نفوذ خود در چین و هند، تخفیفهای بیشتری ارائه دهد که در بلندمدت تعادل قیمت را تضعیف میکند.
تحلیل اجرایی (Executive Insight)
۱. برای بازار جهانی: تصمیم اوپکپلاس در نشست آتی احتمالاً افزایشی اندک ولی محتاطانه خواهد بود. بازار تا پیش از روشن شدن اثر واقعی تحریمها دچار نوسانهای کوتاهمدت و رفتارهای سفتهبازانه خواهد ماند.
۲. برای کشورهای مصرفکننده: پیشنهاد میشود ذخایر راهبردی در سطح فعلی حفظ شود و از هرگونه فروش زودهنگام با هدف مهار قیمت خودداری گردد.
۳. برای تولیدکنندگان مستقل: این وضعیت فرصتی موقت برای تثبیت قراردادهای فروش با قیمتهای بالا ایجاد میکند، اما در میانمدت احتمالاً با بازگشت روسیه از مسیرهای غیررسمی، فشار نزولی بر قیمتها بازخواهد گشت.
۴. برای ایران: تحریم روسیه میتواند پنجرهای محدود ولی مهم برای افزایش صادرات غیررسمی ایجاد کند، مشروط بر آنکه ایران بتواند مسیرهای حمل و نقل خود را بهسرعت و هوشمندانه مدیریت کند.
تحلیل سیاسی
تحریمهای جدید آمریکا بخشی از راهبرد فشردهسازی منابع درآمدی روسیه و تضعیف توان مالی کرملین در جنگ اوکراین است. با این حال، اثر سیاسی آن دوگانه است:
از یک سو، باعث افزایش قیمت جهانی نفت میشود و بهطور غیرمستقیم به نفع ایران و سایر تولیدکنندگان تحریمشده است؛ از سوی دیگر، واشنگتن با این اقدام، هشدار غیرمستقیمی به عربستان داده تا در هماهنگی بیش از حد با مسکو احتیاط کند.
در مجموع، نشست پیشروی اوپکپلاس آزمونی حساس برای انسجام درونی این ائتلاف و تعیین مرز میان منافع اقتصادی و ملاحظات ژئوپلیتیکی اعضا خواهد بود.
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما