شرکت سعودی ADES مذاکراتی پیرامون خدمات و نگهداری در بخش گاز را تأیید کرده است. علاوه بر این، سوریه و عراق گفتگوهای فنی تازه‌ای را برای احیای خط لوله نفت «کرکوک–بنیاس» به‌عنوان مسیر احتمالی صادرات آغاز کرده‌اند؛ این گفتگوها در سطح فنی و مقدماتی بوده و بدون هرگونه تعهد سرمایه‌گذاری یا قراردادهای بلندمدت باقی مانده‌اند. همچنین تماس‌های فنی ابتدایی با شرکت Chevron انجام شده که غیرالزام‌آور توصیف شده است. چند شرکت خدماتی منطقه‌ای نیز خطوط لوله، مخازن و تعدادی از تأسیسات بالادستی را مورد ارزیابی قرار می‌دهند. به‌طور کلی در حال حاضر تنها بحث‌های خدماتی، تبادل فنی و ارزیابی زیرساخت‌ها وجود دارد و هیچ قرارداد، مشارکت مالکیتی یا سرمایه متعهدی ثبت نشده است. محدودیت اساسی همچنان تحریم‌هاست که مالکیت دارایی‌های نفت و گاز سوریه، قراردادهای بلندمدت، تأمین مالی پروژه‌ها، تصفیه دلار و هر سازوکاری را که درآمد قابل بانکی برای دولت ایجاد کند، مسدود می‌کند. با این حال در سطح اجرا، سطح تحمل اعمال تحریم‌ها در جنبه‌های خاص افزایش یافته و گفت‌وگوهای فنی، ارزیابی‌های سایت، بازرسی‌ها و کارهای خدماتی کوتاه‌مدت بدون معافیت رسمی در حال انجام است، اما ریسک همچنان بر عهده شرکت‌ها، بیمه‌گران و بانک‌هاست. مشارکت ADES نیز در سطح خدماتی بوده و به‌سرعت قابل خروج است. بخشی از مباحث خط لوله توسط میل عراق برای داشتن مسیرهای جایگزین و کاهش وابستگی به تنگه هرمز و دریای سرخ هدایت می‌شود.

تحلیل فنی

تعاملات اخیر بیش از آنکه به توسعه عملیاتی یا پروژه‌های سرمایه‌گذاری بینجامد، روی جنبه‌های ارزیابی و خدماتی متمرکز بوده است. حضور شرکت‌های خدماتی مانند ADES برای انجام نگهداری و ارزیابی فنی خطوط لوله و مخازن، نشان می‌دهد که زیرساخت‌های نفت و گاز سوریه هنوز در وضعیت بسیار ابتدایی و تعمیرمحور قرار دارند و ظرفیت عملیاتی قابل اتکایی برای تولید و صادرات بالا ندارند. بازگشت مذاکرات در خصوص خط لوله کرکوک–بنیاس نیز نیازمند مطالعات مهندسی جامع، ارزیابی وضعیت موجود، بهسازی ایستگاه‌های پمپاژ، ایمنی و تطابق با استانداردهای عملیاتی مدرن است؛ نکته‌ای که در گزارش‌های مستقل نیز به‌عنوان چالش مطرح شده است.

تحلیل استراتژیک

از منظر استراتژیک، سوریه در موقعیتی قرار دارد که نه‌تنها باید شبکه زیرساختی خود را بازسازی کند، بلکه باید مسأله تحریم‌ها، عدم اطمینان سرمایه‌گذاران خارجی و مسائل امنیتی منطقه‌ای را نیز مدیریت کند. مذاکرات پیرامون خط لوله کرکوک–بنیاس می‌تواند به عراق کمک کند تا مسیرهای صادراتی خود را متنوع کند و وابستگی به مسیرهای سنتی را کاهش دهد، اما مشارکت سوریه در این پروژه مستلزم ثبات سیاسی و امنیتی بالاست. همچنین تماس‌های ابتدایی با شرکت‌های چندملیتی نفتی مانند Chevron گرچه غیرالزام‌آور و مقدماتی است، نمایانگر تمایل به بازگشت به تعاملات بین‌المللی است، اما برای تبدیل این تمایل به پروژه‌های ملموس و سرمایه‌گذاری نیازمند سازوکارهای حقوقی، مالی و تضمین‌های سیاسی خواهد بود.

تحلیل اجرایی

در حال حاضر وضعیت انرژی سوریه در فاز پیش‌توسعه و ارزیابی قرار دارد. فعالیت‌های خدماتی و جلسات فنی می‌توانند پایه‌ای برای اقدامات آینده باشند، اما بدون تعدیل تحریم‌ها یا حصول قطعیت در سازوکارهای مالی، سرمایه‌گذاری‌های بزرگ و قراردادهای بلندمدت بعید به‌نظر می‌رسد. شرکت‌های فعال در این حوزه باید تحلیل ریسک دقیق‌تری داشته باشند، ساختارهای تضمین مالی و بیمه‌ای مناسب طراحی کنند و برای اجرای پروژه‌ها در محیطی باعدم قطعیت بالا برنامه‌ریزی نمایند. علاوه بر این، مشارکت عراق در احیای مسیر خط لوله می‌تواند فرصت‌های منطقه‌ای را برای سوریه فراهم آورد، مشروط بر اینکه مسائل امنیتی و فنی به‌دقت مدیریت شوند.

بیشتر در همین زمینه: پتروشیمی امیرکبیر با پارک علم و فناوری خوزستان تفاهم نامه امضا کردند

تحلیل سیاسی

در سطح سیاسی، احیای تعاملات نفتی و گازی نشان‌دهنده تمایل بازیگران منطقه‌ای به کاهش انزوای سوریه پس از سال‌ها جنگ و مقررات تحریمی است. با این حال، دستیابی به توافقات عملی در حوزه انرژی نیازمند برنامه‌ریزی دیپلماتیک گسترده‌تر، به‌ویژه در رابطه با ایالات متحده و نهادهای بین‌المللی است تا بتوانند چارچوبی برای معافیت‌ها و تضمین‌های حقوقی فراهم آورند. فعالیت‌های اخیر می‌توانند مقدمه‌ای برای گفت‌وگوهای گسترده‌تر فی‌مابین کشورهای منطقه و بازیگران جهانی باشند، اما دستیابی به نتایج عملی مستلزم تثبیت شرایط سیاسی داخلی و برنامه‌ریزی راهبردی بلندمدت است.

همچنین در ادامه بخوانید؛ ورود حساب‌شده عربستان به میادین نفت و گاز سوریه؛ بازآرایی انرژی در خدمت ژئوپلیتیک