میانگین واردات روزانه نفت روسیه به هند در دسامبر حدود ۱.۸۵ میلیون بشکه در روز برآورد شده است؛ رقمی بالاتر از ۱.۸۳ میلیون بشکه در روز در نوامبر و نزدیک به اوج ۲.۱ میلیون بشکه در ژوئن.

اعداد نوامبر نیز پس از بازبینی کاهش یافت، اما همچنان نسبت به رقم ۱.۴۸ میلیون بشکه در روز در اکتبر افزایش داشت. این روند افزایشی در شرایطی رخ می‌دهد که تحریم‌های جدید آمریکا علیه دو صادرکننده اصلی نفت روسیه، یعنی روس‌نفت و لوک‌اویل، از ۲۱ نوامبر اجرایی شده است.

این دو شرکت پیش از اعمال تحریم تقریباً نیمی از صادرات نفتی روسیه (حدود ۲ میلیون بشکه در روز) را مدیریت می‌کردند. پس از تحریم، صادرات آن‌ها حدود ۱ میلیون بشکه در روز کاهش یافته اما در مقابل، شرکت‌های غیرتحریم‌شده روسیه صادرات خود را حدود ۵۰۰ هزار بشکه در روز افزایش داده‌اند. این موضوع نشان می‌دهد که جریان کلی نفت روسیه با تغییر مسیر و استفاده از شرکت‌های جایگزین ادامه یافته است.

پیش‌بینی برخی تحلیل‌گران مبنی بر سقوط واردات هند در دسامبر محقق نشده و بازار نشان می‌دهد که جریان نفت روسیه، «با نام‌هایی جدید»، همچنان پایدار است.

بیشتر در همین زمینه: فریب استرتژیک اسراییل در پیام به پوتین مبنی بر پایان جنگ

تحلیل فنی

۱. انعطاف‌پذیری زنجیره تأمین نفت روسیه:
تغییر سریع مبدأهای صادراتی از شرکت‌های تحریم‌شده به شرکت‌های غیرتحریم‌شده نشان می‌دهد زنجیره تأمین نفت روسیه ساختار بسیار انعطاف‌پذیر دارد و قادر است در زمان کوتاه مسیرهای جدیدی ایجاد کند.

۲. رفتار پالایشگاه‌های هندی:
پالایشگاه‌های هند به دلیل ساختار پالایشی خود وابستگی بالا به نفت سنگین و ارزان دارند. نفت روسیه با تخفیف‌های قابل توجه نسبت به برنت و دوبی، همچنان اقتصادی‌ترین خوراک برای پالایشگاه‌های دولتی و خصوصی هند است.

۳. اثر تحریم‌های آمریکا:
تحریم‌های جدید اثر کامل و فوری نداشته است، زیرا:
شرکت‌های غیرتحریم‌شده همچنان مجاز به صادرات هستند،
انتقال مالکیت محموله و تغییر پرچم و شرکت‌های تجاری سرعت گرفته،
استفاده از «ناوگان سایه» روسیه همچنان فعال است.

۴. بازبینی داده‌ها:
اصلاح آمار نوامبر از ۱.۸۵۵ به ۱.۸۳ میلیون بشکه نشان می‌دهد بازار هنوز تحت تغییرات لحظه‌ای وعدم شفافیت کامل است، اما روند کلی افزایشی است.

تحلیل استراتژیک

۱. هند: بازیگر موازنه‌گر در بازار انرژی جهانی
هند با وجود فشارهای آمریکا، به سیاست «تنوع‌سازی حداکثری منابع» و «خرید ارزان» ادامه می‌دهد. دهلی‌نو با این رویکرد به‌طور عملی نشان داده که وابستگی به نفت ارزان روسیه بخش جدایی‌ناپذیر از استراتژی انرژی این کشور است.

۲. روسیه: تثبیت بازارهای آسیایی
روسیه با حرکت سریع به سمت شرکت‌های غیرتحریم‌شده، عملاً تحریم‌های جدید آمریکا را دور زده و سهم خود را در بازارهای آسیایی، خصوصاً هند، حفظ کرده است. این موضوع نشان‌دهنده مقاومت ساختاری صادرات نفت روسیه است.

۳. پیامد برای بازار جهانی:
استمرار جریان نفت روسیه به هند مانع از کاهش شدید عرضه در بازار جهانی می‌شود و از تشدید بیشتر قیمت‌ها جلوگیری می‌کند. این موضوع برخلاف انتظار آمریکا و اروپا است که امیدوار بودند شوک تحریمی باعث انقباض عرضه شود.

۴. رقابت ژئواکونومیک:
هند با افزایش خرید نفت روسیه، وابستگی خود به خاورمیانه را کاهش می‌دهد و در مذاکرات انرژی آینده با عربستان و امارات دست بالاتری خواهد داشت. این امر در بلندمدت موازنه بازار آسیایی را تغییر می‌دهد.

تحلیل اجرایی (Executive Insight)

تداوم تخفیف‌ها: با کاهش صادرات روس‌نفت و لوک‌اویل، شرکت‌های غیرتحریم‌شده برای حفظ بازار هند احتمالاً تخفیف‌های بیشتری ارائه می‌کنند، که جذابیت خرید هند را افزایش می‌دهد.

ریسک مقرراتی برای بیمه و حمل‌ونقل: با توجه به تحریم‌ها، هزینه بیمه و حمل محموله‌های روسی همچنان بالا خواهد بود و شرکت‌ها به ناوگان سایه و پوشش‌های بیمه‌ای محدود متکی می‌مانند.

فرصت برای معامله‌گران مستقل: تحریم‌ها شکاف‌هایی ایجاد کرده که شرکت‌های تاجر، کارگو سوئیچرها و بازاریاب‌های مستقل می‌توانند از آن بهره‌برداری کنند.

چشم‌انداز دسامبر و ژانویه: داده‌های فعلی نشان می‌دهد واردات هند نه‌تنها کاهش نیافته، بلکه در مسیر تثبیت بالاتر از ۱.۸ میلیون بشکه در روز است. اگر روند تخفیف‌ها ادامه یابد، احتمالاً در سه‌ماهه اول ۲۰۲۶ نیز این سطح حفظ خواهد شد.

تحلیل سیاسی

تنش پنهان میان واشنگتن و دهلی‌نو:
آمریکا از هند انتظار دارد فشار اقتصادی بر روسیه تشدید شود، اما دهلی‌نو در عمل نشان می‌دهد که امنیت انرژی و اقتصاد داخلی را نسبت به منافع ژئوپلیتیک آمریکا اولویت می‌دهد. این می‌تواند یکی از محورهای اختلاف در گفت‌وگوهای ۲۰۲۶ دو کشور باشد.

اثر محدود تحریم‌های آمریکا بر رفتار کشورهای جنوب جهانی:
این خبر بار دیگر ثابت می‌کند تحریم‌های ثانویه آمریکا در برابر کشورهایی با بازار بزرگ انرژی، مانند هند، اثر کامل ندارد؛ زیرا این کشورها قدرت انتخاب و شبکه‌های تجاری گسترده دارند.

همچنین در ادامه بخوانید؛کاهش ۵۰ درصدی واردات نفت روسیه توسط هند تحت فشار تحریم‌های آمریکا