این پیمان، نماد مرحله‌ای تازه در مسیر کاهش سلطه دلار و شکل‌گیری اقتصاد چندقطبی جهانی است. هدف از آن، کاهش وابستگی به نظام مالی غرب‌محور و گسترش استفاده از ارزهای ملی در مبادلات اقتصادی میان اعضای بریکس است.

«مهدی چمران»، رئیس شورای شهر تهران، به عنوان سرپرست هیأت ایرانی در نشست شهرداران بریکس حضور یافت و در سخنرانی خود گفت:

«امضای این توافق تاریخی، گامی در مقابله با یک‌جانبه‌گرایی ایالات متحده و غرب است.»

نکات کلیدی و فنی

• توافق میان پایتخت‌های بریکس همکاری اقتصادی و سیاسی را از سطح دولت‌ها به سطح مدیریت شهری و شوراها گسترش می‌دهد.

• تمرکز بر مبادلات ارزی محلی: کشورهای بریکس در سال ۲۰۲۵ تجارت خود را با استفاده از ارزهای ملی تسریع کرده‌اند.

بیشتر در همین زمینه: گران‌ترین گاز نیروگاهی به یوتیلیتی‌ها فروخته می‌شود

• «الکساندر نوواک» معاون نخست‌وزیر روسیه اعلام کرد که ۹۰ تا ۹۵ درصد مبادلات روسیه با چین و هند هم‌اکنون با ارزهای محلی انجام می‌شود.

• چمران در سخنانش افزود که بریکس اکنون نماینده بیش از نیمی از جمعیت جهان و نزدیک به یک‌سوم تولید جهانی است.

• وی همچنین نهادهای بین‌المللی را به «وابستگی به قدرت‌های جهانی» متهم کرد و گفت شوراهای شهر می‌توانند «صدای عقلانیت، صلح و همبستگی» باشند.

تحلیل فنی (Technical Insight)

۱. پیمان مسکو بخشی از برنامه عملی بریکس برای ایجاد سامانه‌های پرداخت و تسویه مستقل از دلار است.
۲. این توافق مکمل طرح‌هایی نظیر بانک توسعه بریکس (NDB) و پل ارزی دیجیتال (Digital Currency Bridge) است.
۳. شهرها و شوراها می‌توانند به‌عنوان بازوی محلی، در ایجاد شبکه‌های پرداخت منطقه‌ای و تسویه چندارزی ایفای نقش کنند.

تحلیل راهبردی (Strategic Insight)

• مرحله جدید بریکس: با پیوستن ایران، عربستان، مصر و دیگر کشورها، بریکس به بلوکی تبدیل شده که سیاست «کاهش سلطه دلار» را در سطوح مختلف قدرت دنبال می‌کند.

• این روند، نظام مالی تحت سلطه فدرال رزرو و سوئیفت را به چالش می‌کشد.

• هم‌راستایی تهران – مسکو – پکن در این محور، نشانه‌ای از تثبیت نظم مالی چندقطبی است که در آن شهرها نیز به بازیگران دیپلماتیک تبدیل می‌شوند.

تحلیل اجرایی (Executive Insight)

۱. برای ایران: حضور فعال مهدی چمران در نشست، بیانگر تلاش تهران برای تثبیت نقش خود در پروژه‌های اقتصادی بریکس از سطح دولت تا مدیریت شهری است.
۲. برای روسیه: این توافق گامی در جهت تثبیت جایگزین‌های مالی در برابر تحریم‌ها و نظام دلاری غرب است.
۳. برای چین و هند: بهره‌مندی از تجارت دوجانبه با ارزهای ملی، ضمن کاهش ریسک تحریم، انعطاف‌پذیری مالی این کشورها را افزایش می‌دهد.

تحلیل سیاسی (Political Dimension)

• پیمان مسکو پاسخی نمادین و در عین حال عملی به سیاست‌های تحریمی آمریکا و اروپا است.

• «دیپلماسی شهری» به‌عنوان ابزار تازه‌ای در بریکس مطرح شده که همکاری‌های بین‌المللی را فراتر از روابط دولت‌ها توسعه می‌دهد.

• انتخاب پارلمان مسکو (دوما) به‌عنوان محل امضا، نشانه‌ای از نقش محوری روسیه در رهبری حرکت جهانی برای کاهش سلطه دلار است.