افزایش چشمگیر انتشار متان در بخش نفت و گاز بر اساس دادههای ماهوارهای
گزارش جدید مؤسسه Rystad Energy نشان میدهد که میزان انتشار گاز متان از بخش بالادستی نفت و گاز خشکی در جهان طی اواخر سال ۲۰۲۴ و سهماهه نخست ۲۰۲۵ افزایش قابل توجهی یافته و روند کاهشی مداوم از سال ۲۰۲۰ تاکنون را معکوس کرده است.
در مجموع، انتشار متان معادل ۴۵ میلیون تن دیاکسیدکربن (CO₂e) بوده که نسبت به سال گذشته ۴۰ درصد افزایش را نشان میدهد. تعداد ابرهای متانی (Plumes) نیز به ۴۵ هزار مورد رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۴ هزار مورد بیشتر است.
در سطح منطقهای، چین با رشد تقریباً یکسوم بیشترین افزایش را ثبت کرده است، در حالی که آمریکا شاهد افزایش ۴ درصدی و روسیه به دلیل کاهش تولید ناشی از جنگ اوکراین، کاهش ۵ درصدی را تجربه کرده است.
زیرساختهای فرسوده در کشورهای آسیای مرکزی و شمال آفریقا از عوامل اصلی انتشارهای بالا محسوب میشوند.
در مقابل، کشورهایی مانند هند با اجرای برنامههای مدیریت متان و ایجاد سامانه ملی پایش، در مسیر کاهش انتشار قرار دارند. با این حال، عوامل فصلی، شرایط جوی و پوشش ابر در دقت اندازهگیریهای ماهوارهای تأثیرگذار بودهاند.
تحلیل فنی
۱. ویژگی فنی انتشار: متان با وجود عمر کوتاهتر در جو نسبت به CO₂، پتانسیل گرمایش بسیار بالاتری دارد و حدود ۲۰٪ از کل انتشار انسانی متان به بخش بالادستی نفت و گاز مربوط است.
۲. منابع انتشار: نشت از ایستگاههای کمپرسور، تأسیسات فرسوده فرآورش، و میادین کهنه عمدهترین منابع انتشار هستند.
۳. تشخیص و پایش: فناوریهای ماهوارهای جدید توانستهاند با وضوح بالا نشتهای عمدتاً پنهان در گزارشهای رسمی شرکتها را آشکار سازند.
۴. الگوی فصلی: در چین، اوج انتشار در زمستان و کاهش آن در تابستان با چرخه تولید گاز طبیعی همبستگی دارد.
۵. روند تکنیکی: با وجود افزایش تولید گاز در چین تا ۵۰٪ از سال ۲۰۱۸، انتشار متان آن ۳۰٪ کاهش یافته که نشانهای از بهبود عملکرد عملیاتی و استفاده از فناوریهای کنترل نشت است.
تحلیل استراتژیک
۱. تغییر تمرکز جهانی: کاهش انتشار متان به عنوان راهبردی کوتاهمدت و مؤثر برای مهار گرمایش جهانی در دستور کار اکثر تولیدکنندگان قرار گرفته است.
۲. تفاوت سیاستی: در حالی که آمریکا با تغییر دولت و لغو برنامههای زیستمحیطی (از جمله حذف «Greenhouse Gas Reporting Program» توسط دولت ترامپ) در وضعیتعدم قطعیت قرار دارد، کشورهای آسیایی مانند هند و چین در مسیر تقویت سامانههای پایش و مدیریت انتشار حرکت میکنند.
۳. اثر منطقهای: افزایش نشت در خاورمیانه و آسیای مرکزی میتواند بر تصویر جهانی از کارایی زیستمحیطی تولیدکنندگان منطقهای نفت و گاز تأثیر منفی بگذارد و ریسک تحریمها یا فشارهای مالیاتی بینالمللی را افزایش دهد.
۴. روسیه و عراق: کاهش انتشار روسیه ناشی از افت تولید بوده، نه پیشرفت فنی. در عراق، افزایش ۵۰ درصدی متان در ۲۰۲۵ ناشی از افزایش فعالیت در کمربند زاگرس و تشدید فلرینگ است که نشاندهنده ضعف کنترل گازهای همراه است.
تحلیل اجرایی (Executive Insight)
• برای شرکتهای نفت و گاز: ضرورت فوری در پایش فعال (Active Monitoring) و رفع نشت (Leak Abatement) بهویژه در تجهیزات قدیمی وجود دارد. سرمایهگذاری در فناوریهای شناسایی نشت متان میتواند از منظر مالی و اعتباری بازده بالایی داشته باشد.
• برای دولتها: کشورهایی که سیاستهای کنترل متان را تقویت کنند (نظیر چین و هند) میتوانند از امتیازات بینالمللی کاهش کربن و جذب سرمایه سبز بهرهمند شوند.
• برای بازار جهانی انرژی: افزایش متان میتواند در کوتاهمدت، فشار بر شرکتهای صادرکننده گاز و نفت از نظر انطباق با استانداردهای زیستمحیطی اتحادیه اروپا و بانکهای بینالمللی را افزایش دهد.
• چشمانداز: انتظار میرود با تداوم نظارت ماهوارهای و فشار بازارهای مالی، انتشار متان به یکی از شاخصهای کلیدی اعتبار عملیاتی و ESG در صنعت نفت و گاز تبدیل شود.
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما