وزیر انرژی ترکیه، آقای آلپ‌ارسلان بایراکتار، جزئیات فنی پروژه را اعلام نکرده اما تأکید کرده است این عملیات در چارچوب توافق اکتشاف انرژی میان آنکارا و موگادیشو در سال ۲۰۲۴ انجام می‌شود.

بر اساس اظهارات پیشین، مطالعات لرزه‌نگاری سه‌بعدی از اکتبر ۲۰۲۵ آغاز شده و سه بلوک اکتشافی هرکدام به وسعت حدود ۵ هزار کیلومتر مربع را پوشش داده است. وزیر انرژی ترکیه سال ۲۰۲۶ را «سال حفاری» برای پروژه‌های فراساحلی سومالی توصیف کرده، هرچند به چالش‌های جدی زیرساختی و امنیتی در این کشور نیز اذعان داشته است.

سومالی با برآوردی حدود ۳۰ میلیارد بشکه ذخایر بالقوه نفتی، به‌دلیل دهه‌ها جنگ داخلی و بی‌ثباتی سیاسی، تاکنون نتوانسته از این ظرفیت بهره‌برداری کند. ترکیه از سال ۲۰۱۱ به یکی از سرمایه‌گذاران و بازیگران خارجی مهم در سومالی تبدیل شده و این پروژه در راستای سیاست آفریقایی آنکارا ارزیابی می‌شود.

تحلیل فنی

۱. ماهیت آب‌های عمیق: ورود ترکیه به حفاری Deepwater نشان‌دهنده عبور از عملیات متعارف خشکی و آب‌های کم‌عمق به حوزه‌ای با ریسک فنی بالا، هزینه سرمایه‌ای سنگین و نیازمند فناوری پیشرفته حفاری، کنترل فشار و ایمنی چاه است.
۲. پیش‌نیازهای زیرساختی: فقدان راه‌های دسترسی، بنادر پشتیبان، پایگاه‌های لجستیکی و زنجیره تأمین محلی، هزینه پروژه را به‌شدت افزایش می‌دهد و نیازمند توسعه هم‌زمان زیرساخت‌های ساحلی و امنیتی است.
۳. بلوغ داده‌های لرزه‌ای: انجام مطالعات لرزه‌نگاری پیش‌نیان (Pre-drill Seismic) نشان می‌دهد تصمیم حفاری بر مبنای نشانه‌های امیدوارکننده زمین‌شناسی اتخاذ شده، هرچند ریسک اکتشافی همچنان بالاست.
۴. برآورد هزینه: تخمین حدود ۵۰۰ میلیون دلار برای فاز اکتشاف، با استانداردهای جهانی حفاری آب‌های عمیق همخوانی دارد.

تحلیل استراتژیک

۱. تنوع‌بخشی به سبد انرژی ترکیه: این پروژه بخشی از راهبرد کاهش وابستگی ترکیه به واردات انرژی و گسترش دارایی‌های بالادستی در خارج از کشور است.
۲. تعمیق نفوذ ژئوانرژی در شاخ آفریقا: سومالی به‌عنوان نقطه‌ای کلیدی در مسیرهای دریایی و ژئوپلیتیک، جایگاه مهمی در سیاست منطقه‌ای ترکیه دارد.
۳. ریسک–بازده نامتقارن: در صورت موفقیت اکتشافی، بازده راهبردی و اقتصادی بالا خواهد بود؛ اما احتمال شکست اکتشاف نیز به‌دلیل شرایط زمین‌شناسی و امنیتی قابل‌توجه است.

بیشتر در همین زمینه: از «پارس جنوبی» تا «خانگیران»، پتروشیمی‌ها تا پالایشگاه‌ها

تحلیل اجرایی

این پروژه بیش از آنکه صرفاً یک اقدام فنی باشد، یک سرمایه‌گذاری راهبردی بلندمدت برای ترکیه است. موفقیت آن مستلزم مدیریت هم‌زمان ریسک‌های فنی، امنیتی، مالی و سیاسی است. ورود به حفاری آب‌های عمیق در کشوری با زیرساخت حداقلی، آزمونی واقعی برای توان اجرایی، تأمین مالی و دیپلماسی انرژی ترکیه محسوب می‌شود.

تحلیل سیاسی

حضور فعال ترکیه در سومالی می‌تواند توازن بازیگران خارجی در این کشور را تغییر دهد و حساسیت سایر قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای را برانگیزد. هم‌زمان، دولت سومالی از این پروژه به‌عنوان ابزاری برای جذب سرمایه، تقویت حاکمیت اقتصادی و افزایش مشروعیت سیاسی خود بهره خواهد برد، هرچند چالش‌های امنیتی همچنان یک متغیر تعیین‌کننده باقی می‌ماند.

همچنین در ادامه بخوانید؛ سایپم قرارداد ۴۲۵ میلیون‌دلاری ساخت سکوها و خطوط لوله میدان گازی عظیم ترکیه را گرفت